5-6 Yaş Grubu Çocuğu Olan Ebeveynlerin ve Çocuklarının İlkokula Hazırbulunuşluk ile İlgili Görüşlerinin İncelenmesi

ÖZ: Bireyin yaşamında büyük önem taşıyan okul öncesi eğitimin temel amaçlarından biri, çocukların ilkokula başlamadan önce bütüncül olarak gelişimlerin desteklenmesi, ilkokula hazırbulunuşluk için gerekli olan tutum ve becerilerin kazandırılmasıdır. Okul öncesi eğitimden ilkokula geçiş süreci çocukların yanı sıra ebeveynlerin eğitim deneyimleri açısından da önemli bir değişikliktir. Ebeveynlerin ilkokula hazırbulunuşluğa ilişkin görüşleri, bu sürece katkıda bulunmak için neler yaptıklarının ve okul öncesi eğitimden beklentilerinin anlaşılması bu açıdan önem taşımaktadır. Okul öncesi eğitim kurumlarında yürütülen ilkokula hazırlık etkinliklerinin çocuklarca nasıl görüldüğü, çocuğun ilkokula başlamaya ilişkin görüşlerinin kendi bakış açısıyla yansıtması ve bu deneyimlerin çocuk tarafından nasıl algılanıp yorumlandığının anlaşılması benzer biçimde önemlidir. Bu araştırmanın amacı, ilkokula hazırbulunuşluğu çocukların ve ebeveynlerinin bakış açısıyla incelemek, okul öncesi eğitimde yürütülen ilköğretim hazırlık çalışmalarına ilişkin öneriler getirmektir. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 eğitim, öğretim yılında Lefkoşa, Gazimağusa ve İskele ilçelerinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarında eğitim gören 40 çocuk ve ebeveynleridir. Araştırmanın verilerinin toplanmasında veri toplama yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından oluşturulmuş olan, yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Ebeveynler ve çocukları ile yüz yüze görüşmeler yapılarak, elde edilen veriler, içerik analizi yoluyla temalara göre çözümlenerek alt kategoriler ve kodlar oluşturulmuştur. Çocuklara ayrıca resim çizdirilerek ilkokula ilişkin sorular sorulmuştur. Yapılan bu araştırma sonucunda, ebeveynlerin çocuklarının ilkokula hazırbulunuşluğu açısından öncelikli olarak gerekli akademik ve bilişsel becerilere sahip olmaları gerektiğini belirttikleri görülmüştür. Ebeveynlerin, çocuklarının ilkokula hazırbulunuşluklarını desteklemek amacıyla okuma yazmaya hazırlık çalışmaları yaptıkları hem ebeveynlerce hem de çocuklarca belirtilmiştir. Çocukların resimlerinde ilkokula ilişkin mekanların ve materyallerin, okul öncesine göre daha büyük ve karmaşık olarak resmedildiği gözlenmiştir. Çocuklar ilkokula başladıkları zaman farklı bir öğrenme gerçekleştireceklerini ifade etmişler, oyun için daha az zaman olacağının altını çizmişlerdir. Çalışmadan elde edilen bulgular alan yazında ilişkili çalışmalar doğrultusunda tartışılmış ve konuya yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.