5.sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde eğitsel oyunlarla ekonomi okuryazarlığı deneyimleri

Geçmişten günümüze artan önemiyle birlikte, özellikle bu yüzyılda dünyanın tüm ülkeleri üzerinde etkisini gördüğümüz ekonomi kavramı, tüm disiplinlerin paylaştığı bir konu olarak tartışılır. Ekonomi, ilk insandan bugüne bütün insanlığın bir şekilde hayatında yer edinmiştir. Takas usulünden başlayıp, finansal sistemlere kadar hayatımızın her alanında yerini almıştır. Kişinin hangi yaş grubunda olursa olsun, yaşam standartlarını yükseltmek, ekonomi anlamında geleceğe daha güvenle bakmak, parasını yönetmek ve doğru yatırımlar yapmak için ekonomi bilgi ve becerisine sahip olması gereklidir. Bu beceriler, kişilerin finansal kararlarını bilinçli bir şekilde almasına yardımcı olur ve uzun vadeli finansal hedeflerine ulaşmalarını sağlar. Ekonomi biliminin artık hayatımızın bir parçası olduğu bilindiğinden, bireylere ekonomi eğitimi verilmesi, ekonomi eğitiminin müfredata dâhil edilmesini gerekli kılmıştır. Ekonomi eğitiminin ilköğretimden başlayarak okul programlarında yer alması öğrencilere zevkli ve kalıcı bir biçimde aktarılması gerekmektedir. Ekonomi eğitimi bireylere, ekonomi konularını daha derinlemesine anlama, ekonomiye ilişkin kararları alıp uygulamada başarılı olma ve toplumsal olarak daha etkili bir rol oynama becerisi kazandırmayı amaçlayan bir eğitim sürecidir. Ekonomi eğitimi, bireylerin ekonomiyle ilgili kavramları anlamalarını sağlayarak, onların günlük yaşamlarında ve iş hayatlarında daha bilinçli kararlar almasına yardımcı olur. Bireyler daha bilinçli şekilde ekonomi faaliyetlerine katılabilir ve toplumun ekonomi anlamında refahına katkıda bulunabilirler. Ayrıca ekonomi eğitimi, öğrencilerin üniversite öğrenimine hazır olmalarını sağlayarak, daha ileri düzeyde ekonomi bilgi ve becerilere sahip olmalarını hedefler. Bu sayede, bireyler hem kişisel hem de toplumsal olarak daha başarılı ve nitelikli hale gelirler. Türkiye'de ilkokul ve ortaokul düzeyindeki Sosyal Bilgiler dersleri, ekonomi konularını içermektedir. Özellikle, öğrencilerin girişimci ve bilinçli tüketici olma becerilerini geliştirmeyi hedefleyen "Üretim, Dağıtım ve Tüketim" öğrenme alanı, ekonomi okuryazarlığı becerilerinin kazanılmasına odaklanmaktadır. Bu çalışmada, 5. sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersindeki "Üretim, Dağıtım, Tüketim" öğrenme alanında ekonomi okuryazarlığı becerilerine yönelik görüşlerinin de alınacağı eğitsel oyunlarla deneyim oluşması amaçlanmıştır. Çalışma, genelleme amacı güdülmeden ve araştırma alanının doğal yapısını bozmadan gerçekleştirilmiş, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan "özgürleştirici/geliştirici/eleştirel eylem araştırması" desenine dayanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılı Marmara Bölgesinde uygulama için gerekli izinleri alınan bir devlet ortaokulunda 5. Sınıfa devam eden 37 öğrenci oluşturmuştur. Yaklaşık 80 dakikalık video kayıtları öğrenci söylemleriyle beraber uygulama etkinlikleri ve öz değerlendirmelerine ilişkin uzman görüşü alınmış olan soru formları yazıya aktarılmış çalışmanın veri toplama araçları olmuştur. Araştırmanın sonucunda öğrenci görüşleri, uygulanan etkinliklerin genel olarak olumlu bir etki yarattığı ancak belirli öğrencilerin beklentilerini karşılamada bazı zorluklarla karşılaşıldığı görülmüştür. Araştırma kapsamında çalışmaya katılan öğrencilerin, eğitsel oyunlar üzerinde ekonomi okuryazarlığına ilişkin olumlu deneyimler kazandıkları tespit edilmiştir. Bu etkinliklerin çeşitli öğretim yöntemleri ve materyalleri kullanarak çocukların günlük hayata uyarlama noktasında da öncü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu şekilde, etkinliklerin daha etkili ve verimli olması sağlanmış ve öğrencilerin öğrenme deneyimlerinden daha fazla fayda sağlayabildikleri gözlemlenmiştir.