6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uyarınca temerrüt sonrası haklar

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu ("TİTRK") 1 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe girmiş ve 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu'nu ilga etmiştir. Teslimsiz taşınır rehnini yaygınlaştırmak suretiyle özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin finansman ihtiyacını çözme amacı taşıyan Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, bu amacı gerçekleştirmek için rehne konu olabilecek varlıklar ve rehin sözleşmesine taraf olabilecek kimseler bakımından teslimsiz taşınır rehninin uygulama alanını oldukça genişletecek düzenlemeler içermektedir. Münferit taşınır varlıkların teslimsiz ve Taşınır Rehni Siciline tescil suretiyle rehnini düzenleyen Kanun'a, uygulamada yaygın bir yöntem olarak başvurulabilmesi için şüphesiz ki rehinli alacaklının alacağını tahsil edeceğine olan inancının yüksek olması gerekir. Borçlunun borcunu süresinde ifa etmemesi halinde, rehin hakkının rehin alacaklısına verdiği temel yetki, rehinli varlığın cebri icra yoluyla sattırılması ve satıştan elde edilen gelirle rehin alacaklısının alacağını tahsil etmesidir. Cebri icra yoluyla satışın her zaman için etkili ve uygun bir yöntem olarak kabul edilebileceği söylenemez. TİTRK ile rehinli alacaklıya, rehinli taşınır varlıktan en yüksek değerin elde edilebilmesi imkânı tanıyan alternatif temerrüt sonrası haklar tanınmıştır. Rehinli alacaklının borçlunun temerrüdü üzerine alacağını tahsil edebilmek adına TİTRK kapsamında sahip olduğu temerrüt sonrası haklar, rehinli varlığın mülkiyetinin devrini talep, mülkiyeti ve zilyetliği devredilemeyen rehinli taşınır varlıklar bakımından kiralama veya lisanslama hakkı tesisi, alacağın varlık yönetim şirketlerine temliki ve genel hükümler uyarınca takip imkânıdır. Çalışmamızın konusunu TİTRK ile rehinli alacaklıya tanınan temerrüt sonrası hakların maddi hukuk bakımından incelenmesi oluşturmaktadır. İnceleme planımız uyarınca Birinci Bölüm'de TİTRK'nin uygulama alanı ticari işlem ölçüsü, rehin sözleşmesinin tarafları ve rehne konu olabilecek varlıklar üzerinden ortaya konmaya çalışılacaktır. Bu tespitleri takiben temerrüt kavramı incelenecek ve TİTRK uyarınca rehinli alacaklıya tanınan temerrüt sonrası haklar konusuna giriş yapılacaktır. İkinci Bölüm'de TİTRK kapsamında rehinli varlığın devri sonucunu doğuran temerrüt sonrası haklardan mülkiyetin devrini talep hakkı ve genel hükümler uyarınca takip imkânı incelenecektir. Üçüncü Bölüm'de rehinli varlığın devri sonucunu doğurmayan temerrüt sonrası haklardan kiralama ve lisanslama hakkı ve alacağın varlık yönetim şirketlerine devri incelenecektir. Çalışmamızın son bölümü olan Dördüncü Bölüm'de ise TİTRK uyarınca tesis edilen rehin hakkının sona ermesi konusu üzerinde durulacaktır.