8-14 yaş arası obezite tanılı hastalarda, serum vitamin B12 ve folik asit düzeylerinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada, 8–14 yaş arası obezite tanısı alan çocuklarda serum vitamin B12 ve folik asit düzeylerinin değerlendirilmesi, sağlıklı akranlarla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda izlenen 8-14 yaş arası toplam 200 çocuk dahil edilmiştir. Obez grup (n=100) ve yaş ve cinsiyet açısından benzer sağlıklı kontrol grubu (n=100) oluşturulmuştur. Tüm olgularda antropometrik ölçümler yapılmış, VKİ ve VKİ z skorları hesaplanmıştır. Serum vitamin B12 ve folik asit düzeyleri laboratuvar analizleri ile değerlendirilmiştir. Veriler yaş gruplarına (8-10 yaş ve 11- 14 yaş) ve cinsiyete göre analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde uygun parametrik ve non-parametrik testler kullanılmış, p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Obez grubun serum vitamin B12 (306,5 ng/L) ve folik asit (7,7 μg/L) ortanca değerleri, sağlıklı gruba (sırasıyla 485,5 ng/L ve 8,6 μg/L) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu (sırasıyla p<0,001 ve p=0,015). Ayrıca obez grupta B12 (%12,0) ve folik asit (%17,0) eksikliği sıklığı, sağlıklı gruba göre anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,001). VKİ z skoru ile vitamin B12 düzeyleri arasında orta düzeyde negatif bir ilişki (r=−0,441; p<0,001), VKİ z skoru ile folik asit düzeyleri arasında ise zayıf negatif bir ilişki belirlenmiştir (r=−0,193; p=0,006). Yaş gruplarına göre incelendiğinde, serum vitamin B12 düzeyleri her iki yaş grubunda da (8-10 ve 11-14 yaş) obez çocuklarda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede düşük saptandı (sırasıyla p=0,001 ve p<0,001). Buna karşın folik asit düzeylerinde 8-10 yaş grubunda anlamlı bir fark gözlenmezken (p=0,170), 11- 14 yaş grubundaki obez çocuklarda düzeyler belirgin şekilde düşük bulundu (p<0,001). Obez çocuklarda 11-14 yaş grubunda vitamin B12 ve folik asit düzeylerinin 8-10 yaş grubuna göre anlamlı olarak daha düşük olduğu saptanmıştır (vitamin B12 için p=0,001; folik asit için p<0,001). Vitamin eksikliği sıklığı açısından en riskli grubun 11-14 yaş grubu obez çocuklar olduğu (B12: %16,1; Folik asit: %25,8); ayrıca obez grupta yaş arttıkça her iki vitamin düzeyinin de anlamlı şekilde azaldığı belirlendi r=-0,341 ve r=-0,417). Obez grupta vitamin B12 ve folik asit düzeyleri açısından kız ve erkek çocuklar arasında anlamlı fark izlenmemiştir (sırasıyla p=0,096 ve p=0,387). Sonuç: Çalışmamızın bulguları, çocukluk çağında obezitenin yalnızca kilo artışı ile sınırlı kalmayıp vitamin B12 ve folik asit düzeylerini de olumsuz etkilediğini göstermektedir. Özellikle adölesan dönemde obez çocuklarda bu vitaminlerin daha yakından izlenmesi ve beslenme yaklaşımlarının bu doğrultuda düzenlenmesi klinik açıdan önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Adölesan, Çocuk, Folik asit, Obezite, Vitamin B12, Vücut kitle indeksi