8. sınıf İngilizce ders kitaplarının toplumsal cinsiyet eşitsizliği temelinde karşılaştırmalı analizi (Türkiye, İran ve Almanya örneği)

Bu çalışmada 2024-2025 eğitim ve öğretim yılında Türkiye, İran ve Almanya'da okutulan 8.sınıf İngilizce ders kitapları toplumsal cinsiyet eşitsizliği bağlamında karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı Türkiye, İran ve Almanya 8.sınıf İngilizce ders kitaplarında cinsiyet temsillerini cinsiyet eşitsizliği temelinde karşılaştırmalı olarak analiz ederek toplumsal cinsiyet kalıp yargıları, cinsiyetçi görsellerin ve ifadelerin var olması halinde eşitsizliğe sebep olan etkenleri vurgulayarak betimleme yapmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ile ders kitapları Helvacıoğlu (1996), Arslan (2000), Sivaslıgil (2006), Mustapha (2012) ve Akın (2023)'ın çalışmalarından yola çıkılarak araştırmacı tarafından oluşturulan kategoriler kullanılarak analiz edilmiştir. Cinsiyetlerin görsellerde ve metinlerde yer alma oranı, cinsiyetlere atfedilen aile rolleri ve sorumlulukları, cinsiyetlerin yaptıkları ev içi aktiviteler, cinsiyetlere atfedilen meslekler, cinsiyetlerin boş zaman aktiviteleri, cinsiyetleri betimlemek için kullanılan sıfatlar, cinsiyetlerin bulundukları mekanlara göre dağılımı ve cinsiyetlerin birlikte resmedildiği nesnelere göre dağılımı analizde kullanılan kategorilerdir. Çalışma sonucunda incelenen ders kitaplarının tümünde görsel ve metinlerde erkek temsilinin fazla olduğu, aile rollerinde kadınlara daha fazla yer verildiği, erkeklerin kadınlardan daha fazla sıfatla nitelendiği, İran ders kitabında kadınların ev içi aktiviteler, meslekler, boş zaman aktiviteleri, bulundukları alanlar ve birlikte resmedildikleri nesneler olmak üzere temsillerde erkeklere oranla oldukça sınırlı temsil edildikleri tespit edilmiştir.