9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabında yer alan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde hedeflenen değerleri kazandırmadaki rolüne yönelik öğretmen görüşleri

Bu araştırmanın amacı, metin türlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde hedeflenen değerleri kazandırmasına yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesidir. Bu amaca yönelik, 9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabında yer alan edebi ve öğretici metinlerin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne göre hedeflenen değerleri kazandırmadaki etkisi, bu ders kitabında yer alan metinlerin, temalara göre hedeflenen değerler ile uyumu incelenmiştir. Bu çalışma, hem Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarının hem de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin incelenmesine yönelik öğretmen görüşü temelli ilk çalışma olması literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Bu çalışmada, araştırma konusu ve amacına uygun olarak nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışmada ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak, Bartın ili sınırları içerisinde görev yapmakta olan, 9. sınıfların Türk Dili ve Edebiyatı derslerine giren 22 öğretmen ile gönüllülük esasına dayanarak görüşme yapılmıştır. Betimsel analiz sonrasında öğretmen görüşlerinden elde edilen sonuçlara göre, metinlerin ders kitabında bulundukları temalara göre hedeflenen değerlerle uyumlu olduğu ancak metinlerin öğrenci düzeyine uygun olmaması ve metinlerde değerleri örtük olarak işlenmesi açısından öğrencilerin değerleri kazandırılmada zorluk çektiği görülmüştür. Adalet değeri, çatı değer olmasına rağmen hem edebi hem de öğretici metinlerde en az etkili ortak değer, estetik değeri ise en fazla etkili bir şekilde kazandırılan ortak değer olarak görülmektedir. Öğretmenlerin söz konusu değerleri kazandırmada etkili olabilecek ve ders kitabında yer almasını istedikleri metin önerilerine de yer verilmiştir. Bu çalışmanın Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanacak ders kitaplarına katkı sunması beklenmektedir.