AB direktifi ile karşılaştırmalı Türk hukukunda ürün sorumluluğu

Ürün sorumluluğu, kanunen ürün olarak nitelendirilen ve piyasaya sürülmüş bir ürünün, hatalı olması sebebiyle zarara sebebiyet vermesi halinde, meydana gelen zararın üretici ya da üretici gibi sorumlu tutulan kişilerce giderilmesini sağlayan kusursuz sorumluluktur. 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un yürürlükten kaldırılmasından sonra, Türk hukukunda ürün sorumluluğuna dair herhangi bir düzenleme mevcut değildi. 12 Mart 2020 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan ve bir yıl sonra yürürlüğe giren 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (ÜGTDK) ile münhasıran ürün sorumluluğu düzenlenmiştir. Bu bağlamda çalışmada, ürün sorumluluğu, tarihi gelişimi içerisinde ele alınmıştır. Ayrıca 7223 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemelerin daha iyi anlaşılması adına Türk hukukundaki düzenlemelerin yanında karşılaştırmalı hukukta yer alan düzenlemeler incelenmiştir. Bu kapsamda karşılaştırmalı hukukta yer alan farklılık ve benzerliklere değinilmiştir. Ayrıca, konu hakkında verilen yargı kararları da değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, ürün sorumluluğunun hukuki niteliğini ortaya koyarak eksiklerin tespit edilmesi ve buna uygun çözüm önerilerinin getirilmesidir. Ürün sorumluluğunun münhasır bir kanunla düzenlenmesi, Türk hukuku bakımından pozitif bir gelişmedir. Ancak mevcut düzenleme, birçok yönden eleştiriye açıktır. Özel hukuk temelli sorumluluk ile kamu hukuku temelli teknik düzenlemeler aynı kanunda düzenlenmiştir. Birbirinden farklı iki disipline ilişkin hususların aynı kanunda düzenlenmesi, kavram karmaşasına neden olabilecek niteliktedir. Bu sebeple karşılaştırmalı hukukta olduğu gibi ürün sorumluluğuna ve ürün güvenliğine ilişkin meselelerin iki özel kanunda düzenlenmesi daha isabetli olacaktır. Kanun'un Gerekçesi'nde, 85/374 sayılı AB Direktifi'nin esas alınarak düzenlendiği belirtilmiştir. Ancak Kanun sorumluluğun tanımı, ürün kavramından ne anlaşılması gerektiği, sorumluluğu ortadan kaldıran durumlar gibi birçok noktada Direktif'in ortaya koyduğu esaslardan ve konuyu ele alma şeklinden farklılık göstermektedir. Dolayısıyla ÜGTDK'da yer alan düzenlemeleri değerlendirirken, öğreti ve uygulayıcılar tarafından 85/374 sayılı AB Direktifi'nde yer alan hükümler dikkate alınarak amaca uygun bir yorum yapılmalıdır.