Abant İzzet Baysal Üniversitesi Düzce Araştırma ve Uygulama Hastanesi diyet polikliniğine yönlendirilen hastalarda diyete uyumu etkileyen kimi faktörler

Beslenme; büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerinkullanılmasıdır. Beslenme, besinlerin üretiminden hücrede kullanımına değin geçen tümevrelerde insan-besin ilintisini inceleyen bir bilim dalıdır (Baysal, 1997).Yetersiz beslenen toplumlardaki çocukların büyüme hızı yeterli beslenenlerden dahayavaştır. Yetersiz beslenme, yalnız fiziksel büyümeyi değil, zeka gelişimini de olumsuz yöndeetkilemektedir (Baysal, 1997).Beslenme yetersizliği ve dengesizliğinin dolaylı olarak neden olduğu hastalıkların enönemlileri; enfeksiyon hastalıkları, aterosklerotik hastalıklar, diyabet, hipertansiyon, şişmanlık,diş çürükleri ve karaciğer hastalıklarıdır (Baysal ve ark., 1999). Beslenmenin düzenlenmesiçeşitli kronik hastalıkların tedavisinde önemli rol oynamaktadır. Farklı kronik hastalıklardabeslenme müdahalesinin etkilerinin araştırıldığı bir çalışmada uygun bir diyetin bu kronikhastalıkların kontrol edilmesinde basit ve etkin bir yol olduğu düşünülmüştür (Huang ve ark.,1999).Kronik hastalıkların tedavisindeki güncel strateji, hastanın hastalığı konusundabilinçlendirilmesi için eğitim verilmesidir (Baysal ve ark., 1999). Besin tercihlerini nasılyapacaklarını öğretmek için bireylerin müdahalelere gereksinimi vardır. Müdahale yapankişilerin bireysel farklılıkları göz önünde bulundurmaları gerekir (Aurora ve ark., 2000). Bazıçalışmalar, kadınların erkeklere, ileri yaştakilerin gençlere göre diyete uyumlarının daha iyiolduğunu rapor etmektedir (Chang ve ark., 2005).Hiperlipidemisi olan hastalarda yapılan yeme davranışı çalışması, hastaların %24,9'unundiyetsel önerilerle uyumunun zayıf olduğunu göstermiştir. Uyumun kadınlarda, 60 yaş üzerihastalarda, emekli veya evde yaşayanlarda daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, diyetintemel öneminin hastalar tarafından yeterli anlaşılmadığını göstermiştir (Allaert, 2004).Diyabetik hastalar üzerinde yapılan bir çalışmada hastaların; kişisel yönetim, motivasyon,algılama ve eğitimin geliştirilmesiyle değiştirileceği belirtilmiştir (Puder ve ark., 2003).Çalışmamızda da diyet eğitiminin etkinliği, hastaların diyete uyumlu olup olmadıkları ve uyumuetkileyen faktörler belirlenmeye çalışılacaktır.Anahtar Kelimeler: Bağlılık, beslenme, diyabet, obesite.iii