Abbâsîler Döneminde Sâbiîler

Harran asırlar boyunca, Sümerlerden Sami kavimlere, Partlardan Bizanslılara, Pagan kültlerden Semavi dinlere, peygamberlerden birçok ünlü bilim adamlarına ev sahipliği yapmıştır. Bu kültürel zenginlik ve senkterik harmoni bağlamında Harran hem jeopolitik konumu, hem sahip olduğu tarihi tecrübe, hem de ilmi birikim sayesinde İslam düşünce yapısının oluşumuna katkı sağlamıştır. Abbâsiler döneminde Sâbiîler olarak ön plana çıkan Harranlı putperestler Halife Memun döneminden sonra Sâbiîler olarak anılmaya başlamış; gözler daha çok Kur'an'da ifadesini bulan Sâbiîlerden Harranlı Sâbiîlere çevrilmiştir. M. VIII. yüzyılda Abbâsîlerin Bağdat'ında büyük çeviri faaliyeti başlamış; bu çeviri faaliyetlerinde Helen bilim ve felsefesinin intikaline, İslam felsefesinin oluşum ve gelişimine Harranlı Sâbiîler önemli katkılar sağlamıştır. Bu bağlamda kısaca Harran tarihi, Harranlı mütercim Sâbiîlerinin hayatları, onların Yunan felsefi ve ilmi birikiminin intikalinde oynadıkları roller, İslam düşünce yapısının teşekkül ve inkişafına sağladığı katkılar, tıp alanındaki hizmetleri, Beytü'l-Hikme'de üstledikleri konum itibariyle Harranlı Sâbiîler tezimizin ana temasını oluşturmaktadır.