Logistic depot location optimization for emergency preparedness: A case study in Beşiktaş district

Birçok doğal afet gibi depremler de beklenmedik şekilde meydana gelmekte ve insan hayatı üzerinde büyük ve yıkıcı etkiler yaratmaktadır. Bu nedenle deprem riski taşıyan bölgelerde kamuoyunun bilinçlendirilmesi, yapısal önlemlerin alınması ve acil durum planlarının yapılması büyük önem taşımaktadır. Türkiye, birçok büyük şehri kapsayan 3 ana fay hattına sahip olup, deprem riski yüksek ülkeler arasında yer almaktadır. Bu fay hatları arasında Kuzey Anadolu Fay hattı dünyanın en hızlı ve en aktif sağa atımlı fay hattı olarak bilinmektedir. Bu fay hattı olası bir depremde Türkiye'nin en kalabalık bölgesi olan Marmara Bölgesi'ni ve en kalabalık şehri İstanbul'u büyük ölçüde etkileyecektir. Deprem öncesi alınacak kişisel önlemler kadar afet yönetimi ve acil durum planlaması da önemlidir. Afet yönetiminde önemli konulardan biri de afet sonrası yardım ekipmanlarının insanların kısa sürede ulaşabileceği doğru noktalarda olmasıdır. Bu çalışmada, Marmara bölgesinde meydana gelebilecek herhangi bir deprem durumunda, afet sonrasında ihtiyaç duyulabilecek malzemeleri içeren depoların Beşiktaş ilçesinde konumlandırılması sorunu ele alınmaktadır. Problem çözümünde talep ağırlıklı mesafenin minimize edildiği, iki farklı ikili tamsayı programlama modeli önerilmiştir. Matematiksel modellerde Beşiktaş ilçesindeki mahallelerin ihtiyaçlarını karşılayabilecek depoların en kısa mesafede ana arterler üzerindeki muhtemel depo lokasyonlarında açılıp açılmayacağına karar verilmektedir. İlk modelde depoların kapasitelerinin ilçelerdeki ihtiyaçları karşılayabileceği varsayılmaktadır. İkinci modelde ise depoların kapasitesi matematiksel modele eklenerek depoların açılıp açılmama kararı incelenmiştir. Önerilen matematiksel modeller Beşiktaş ilçesi deprem depolama problemine uygulanmıştır.