Acil servise el travması ile başvuran hastalarınağrı yönetiminin geriye dönük değerlendirilmesi

ÖZET Amaç: Bu araştırmanın amacı, acil servise el yaralanması ile başvuran ve Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi konsültasyonu gerektiren hastaların ağrı yönetim yaklaşımlarını retrospektif olarak değerlendirerek; diklofenak, tramadol ve fentanil içeren çeşitli analjezik protokollerin etkinliğini karşılaştırmaktır. Yöntem: Bu çalışmaya Mayıs 2023- Mayıs 2024 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Acil Servisine el travması ile başvuran diklofenak, tramadol ve fentanil tedavisi alan hastalar dahil edildi. Hastalar uygulanan tedaviye göre Diklofenak, Diklofenak + Tramadol, Diklofenak + Fentanil olmak üzere üç farklı gruba ayrıldı. Hastalara bu tedavi kombinasyonları uygulandıktan sonra hastaların, başvurudan sonra 10.-20.-30.-60. dakika ağrı düzeyleri Vizüel Analog Skala (VAS) skorları ölçülerek, tedaviye yanıtları ve hastaların demografik verileri değerlendirildi. Ayrıca hastalar yaralanma seviyeleri (parmak, el, bilek) ve travma türüne (fraktür, tendon hasarı, amputasyon, yumuşak doku kaybı) göre de gruplandırılarak, tedavi kombinasyonları uygulandıktan sonra hastaların, başvurudan sonra 10.-20.-30.-60. dakika VAS skorları ölçülerek ağrı düzeyleri karşılaştırıldı. Bulgular: Yaralanma seviyesi ve travma türü bağımsız olarak tedavi gruplarındaki hastaların VAS skorlarında istatistiksel olarak tüm gruplarda anlamlı düşüş saptandı (p<0,001). Yaralanma seviyelerine göre karşılaştırıldığında tüm tedavi gruplarındaki hastaların VAS skorlarında istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptandı (p<0,001). Travma türüne göre tendon hasarı, fraktür ve amputasyon olan hastaların farklı tedavi gruplarına göre ölçülen VAS skorlarındaki değişim analiz edildiğinde değişimin anlamlı olduğu tespit edildi (p<0,05). Yumuşak doku yaralanması olan ve tendon hasarı +fraktür olan hastaların farklı tedavi gruplarına göre ölçülen VAS skorlarındaki değişimin anlamlı olmadığı görüldü (sırasıyla p = 0,118 ve p=0,064). Sonuç: Çalışmamızdaki sonuçlara göre travma şekli ve yaralanma seviyesinden bağımsız olarak tüm ilaç gruplarının hastaların ağrı düzeylerini etkin şekilde azalttığını tespit ettik ve diklofenak + fentanil tedavisinin tüm travma çeşitlerinde VAS skorlarını azaltmada daha etkili olduğunu belirledik. Anahtar Kelimler: Diklofenak, tramadol, fentanil, el travması, ağrı