Türkçe'de prozodik odak ve ayrık tümce edinimi

Bu tez Türkçe edinen çocukların prozodik odak ve ayrık tümceleri kavrama becerilerini incelemektedir. Deney 1 okul öncesi çocukların prozodik odağı yorumlama yeteneklerini sorgulamaktadır. Sonuçlar erken yaş gruplarındaki çocukların prozodik nesne odağını özne odağına göre daha başarılı olarak yorumladıklarını göstermiştir. Beş yaş ve sonrasında çocukların özne odağını algılama becerileri artmaktadır. Deney 2 pragmatik uyumun, yaşın ve tümce türünün ayrık tümce edinim performanslarındaki etkisini incelemektedir. Deney 2 bulguları çocukların bahsi geçen faktörlerden bağımsız olarak özne ve nesne odaklı ayrık tümceleri başarıyla yorumladığını göstermiştir. Deney 3 çocuklardaki yüksek ayrık tümce kavrama performansının deneysel paradigmadan etkilenip etkilenmediğini sorgulamaktadır. Bulgular, çocukların uygulanan paradigmadan bağımsız olarak her iki ayrık tümce türünde de yüksek başarı gösterdiğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, bu araştırma ayrık tümce ve prozodik odak kavrama becerileri arasında farklar olduğunu ortaya koymaktadır. Prozodik odak kavrama becerilerinde nesne odaklı tümceler için bir avantaj söz konusuyken ayrık tümce ediniminde özne ve nesne odaklı ayrık tümceler çocuklar tarafından eşit oranda başarılı olarak yorumlanmıştır. Çalışmamız Türkçe'nin özgün sözdizimsel yapısının Türkçe edinen çocukların kavrama becerileri üzerinde önemli etkileri olduğunu öne sürmektedir. Türkçe edinen çocukların özne ve nesne odaklı tümceleri farklı stratejiler doğrultusunda yorumladıkları iddia edilebilir. Bu tez prozodik odak ve ayrık tümce yapılarının edinimini Türkçe dili bağlamında inceleyen ilk araştırma olması ve gelecekteki çalışmalar için kapsamlı bir temel oluşturması bakımından önemli bir kaynaktır.