Adenotonsillektomi cerrahisi uygulanan pediatrik yaş grubu hastalarda postoperatif ağrı ve ajitasyon skorlamalarının karşılaştırılması

Giriş: Adenotonsillektomi çocuklara en yaygın uygulanan cerrahi işlemlerden biridir. Adenotonsillektomi cerrahisi uygulanan pediatrik yaş grubu hastalarda postoperatif ağrı ve ajitasyon sık gözlenmektedir. Çocuklarda postoperatif ağrı ve ajitasyonun değerlendirilmesinde çeşitli skorlamalar kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı çocuklarda postoperatif ağrı ve ajitasyonun değerlendirilmesinde kullanılan skorlamaların birbiriyle olan korelasyonunu ortaya koymak, intraoperatif vital bulgular ile postoperatif ağrı ve ajitasyon arasında korelasyon olup olmadığını değerlendirmek ve etkin analjezi ve ajitasyon tedavisi sağlanmasına katkıda bulunmaktır. Materyal Metod: Çalışmamız Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz kliniğinde Ekim 2024 ve Aralık 2024 tarihleri arasında yapılmış prospektif gözlemsel bir çalışmadır. Çalışmamıza adenotonsillektomi cerrahisi uygulanan 2-10 yaş aralığındaki 136 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik özellikleri, intraoperatif hemodinamik ve solunumsal parametreler (kalp atım hızları (KAH), Noninvaziv Kan Basıncı (ortalama arteryel basınç: OAB, sistolik arteryel basınç: SAB, diastolik arteryel basınç: DAB), SpO2(periferik oksijen saturasyonu), EtCO2(endtidal karbondioksit) değeri bazal değer, indüksiyon sonrası 5.dk, cerrahi insizyon sırasında, cerrahi insizyon sonrası 5.dk, cerrahi insizyon sonrası 10.dk, ekstübasyon öncesi, ekstübasyon sonrası değerleri kaydedilmiştir. Hastaların postoperatif ajitasyon düzeyleri PAED (Pediatric Anesthesia Emergence Delirium) ve WATCHA skorlamaları ile ağrı düzeyleri ise CHEOPS (Children's Hospital of Eastern Ontario Pain Scale) ve FLACC (Face, Legs, Activity, Cry, Consolability) ölçekleri ile derlenme 0.,5.,10. ve 15. Dakikalarda değerlendirilmiştir. Bulgular: Derlenme 5.dakika, 10.dakika, 15.dakika PAED, FLACC ve CHEOPS skoru derlenme 0.dakikaya göre anlamlı düşüş göstermiştir (p<0.05) . Derlenme 10.dakika, 15.dakika WATCHA skoru derlenme 0.dakikaya göre anlamlı düşüş göstermiştir (p<0.05) Derlenme 0. ve 15.dakikadaki PAED ve WATCHA ajitasyon skorlamalarının ve FLACC ve CHEOPS ağrı skorlamalarının her biri arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlenmiştir (p<0.05). Derlenme süresi boyunca ağrı ve ajitasyon skorlamaları progresif düşüş göstermiştir. İndüksiyon sonrası 5.dakika, cerrahi insizyon sırasında, cerrahi insizyon sonrası 5.dakika, 10.dakika, ekstübasyon öncesi, ekstübasyon sonrası kalp atım hızı bazale göre anlamlı artış göstermiştir (p<0.05). İndüksiyon sonrası 5.dakika, cerrahi insizyon sırasında, cerrahi insizyon sonrası 5.dakika, 10.dakika, ekstübasyon öncesi III sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, ortalama arter basıncı bazale göre anlamlı düşüş göstermiştir (p<0.05) . Kalp atım hızı ile postoperatif ağrı ve ajitasyon arasında ilişki gözlenmemiştir. Bakılan skorlamalardan sadece postoperatif CHEOPS ağrı skorlaması intraoperatif kalp atım hızı yüksek olanlarda yüksek bulunmuştur. Ortalama arter basıncı ile postoperatif ağrı ve ajitasyon arasında ilişki bulunamamıştır. Sonuç: Çocuklarda postoperatif ağrı ve ajitasyonun objektif değerlendirilmesi ve gerekli müdahaleleri önemlidir. Çalışmamızda ağrı ile ajitasyon arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. Bu çalışmada çocuklarda sıklıkla kullanılan postoperatif ağrı ve ajitasyon skorlamalarının yanında yeni skorlamaların postoperatif ağrı ve ajitasyonu değerlendirmede objektif bakış açısı sağlamaya yardımcı olduklarını gözlemledik. Skorlama sistemleri gibi objektif yöntemler klinik pratikte daha yaygın olarak kullanılmalı. Her klinik kendilerine uygun skorlama sistemlerini belirlemeli ve günlük pratikte yaygın olarak kullanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Adenotonsillektomi, Postoperatif ajitasyon, Postoperatif ağrı, FLACC, CHEOPS, PAED, WATCHA.