Adli bilimlerde lucilia sericata larvalarının entomotoksikolojik çalışmalarda kullanılması

Adli bir olayın aydınlatılması için ceset önemli bir delildir. Ölümden sonra çürümenin gelişmesiyle orantılı olarak toksikolojik analiz için gerekli organik sıvı ve dokulardan yararlanmak zorlaşabilir veya gerekli biyolojik materyal bulunamayabilir. Bu gibi durumlarda; böcekleri kullanarak toksik maddeleri belirleyen ve toksik maddelerin böcek gelişimine etkilerini araştıran, entomoloji ve toksikoloji disiplinlerinin bir araya gelerek oluşturdukları entomotoksikoloji biliminden yararlanılır. Adli Entomotoksikoloji; cesede ait doku ve vücut sıvısı yokluğunda, cesetlerle beslenen böceklerdeki toksik maddeleri kalitatif ve kantitatif metotlar ile tespit ederek, şüpheli ölümlerin nedenlerini araştırır. L.sericata larvaları bu çalışmada toksikolojik analizler için ortam (besiyeri) olarak tercih edilmiştir. Türkiye'deki adli vakalarda sıklıkla karşılaşılan bir uyuşturucu türü ve opiatların temel metaboliti olan morfin (3,6-dihidroksi-4,5-epoksi-17-metilmorfinan-7-en) (C17H19NO3) ve amitriptilin (3- (10,11-dihidro-5H-dibenzo [a, d] siklohepten-5-iliden) -N, N-dimetil-1-propanamin) (C20H23N), bu araştırmada adli toksikolojik metotlar ile tayin edilecek maddeler olarak seçilmiştir. Homojenize edilmiş ciğere terapatik, toksik ve potansiyel letal dozda morfin veya amitriptilin katılmıştır. Morfin ve amitriptilin içeren doku ile beslenen Lucilia sericata larvalarından morfin ve amitriptilin ekstrakte edilerek LC/MS-MS' de toksikolojik analizi yapılmıştır. Amitriptilin ve morfin tüm larva örneklerinde tespit edilmiştir. Bu bilgi, larvanın kalitatif toksikolojik analizde kullanılabileceğini göstermektedir. Larvada tespit edilen kantitatif konsantrasyonda amitriptilin ciğerdeki amitriptilin konsantrasyonu ile ilişkili olarak tespit edilmiştir Morfin için gerikazanımlar tekrarlanabilir özellikte değildir. Fakat oluşturulan metod yardımı ile dokuda morfin kalitatif olarak tespit edilebilir. Yaptığımız araştırma, zengin bir faunaya sahip olan ülkemizde, ortaya çıkan pek çok zehirlenme vakası sonucunda ölen kişilerin ölüm zamanı ve nedenlerini belirlemek için sinek larvalarından yararlanarak entomotoksikolojik bilgiler ile adalet sistemine ve yargıya hizmet etme amacındadır. Bu çalışma, adli bilimlere yeni bir yöntem sunacaktır. Anahtar Kelimeler: Entomotoksikoloji, trisiklik antidepresan, opiatlar, adli entomoloji, Lucilia sericata, larva