Seçilmiş evsel atıklarda sürdürülebilir atık yönetimi uygulamalarının yeşil enerji yaklaşımı ve yaşam döngüsü değerlendirmesi ile benimsenmesi

Çağlar boyunca, insanlık artan nüfus ve aşırı endüstrileşme uygulamalarının bir sonucu olarak doğal kaynakların tükenmesi ve ekolojik dengenin bozulması konusunda giderek daha sorumlu hale gelmiştir. Fosil yakıt ve doğal kaynaklara olan talebin önemli ölçüde artması küresel Sürdürülebilir Tüketim ve Üretim (STÜ) modellerine yönelik bir aksiyon alınması ihtiyacını doğurmaktadır. Bu bağlamda, günlük kısa ömürlü ve uzun ömürlü tüketici ürünlerinde sürdürülebilirlik ve yeşil büyüme uygulamalarının teşvik edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, gıda, kağıt ve ambalaj gibi günlük kısa ömürlü tüketim ürünleri ile, evsel e-atık (elektrikli ve elektronik ekipman) gibi uzun ömürlü endüstriyel ürünler; atık yönetimi kategorisi altında Avrupa Birliği Atık Yönetimi Yönetmeliği kapsamında öncelikle geri dönüşüm verimliliğine odaklanarak Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) yöntemiyle analiz edilmekte ve çalışmanın bütününde yeşil ekonomiye geçişin önemini vurgulamak amaçlanmaktadır. Atık ürünlerin geri dönüşümünde hedeflenen farklı verim yüzdeleri, hem Türkiye'nin Ulusal Enerji Planı hem de AB Döngüsel Ekonomi Eylem Planı perspektifinde Türkiye'nin 2050'de Net Sıfır Yol Haritasına yönelik aksiyonlari hedefleyerek ele alınmaktadır. Tüketici ürünleri atıklarının geri dönüşümünden kaynaklanan çevresel etkiler, geri dönüşüm çerçevesinde, tipik bir ailenin günlük ürettiği evsel atıklar için YDD çalışmaları yapılarak derinlemesine analiz edilmiştir. Geri dönüşümde kullanılan elektrik dağılımı Türkiye'nin 2020 elektrik üretim profili ile, önerilen 2030, 2035 ve 2050 senaryolarının elektrik üretim payları karşılaştırılarak çalışmaya entegre edilmiştir. Çalışma ile önerilen 2030, 2035 ve 2050 senaryoları, halkın geri dönüşüm alanındaki farkındalığının arttığını da göz önüne alarak hedeflenen geri dönüşüm verimine ulaşıldığını varsaymıştır. Buna göre atık yönetiminde gelişen farkındalıkla birlikte, tüketilen elektrikte yenilenebilir enerji payı artışının söz konusu çevresel etkileri önemli ölçüde azalttığı açıkça ortaya konulmaktadır.