Adrenal insidentalomalı hastaların klinik ve laboratuvar özellikleri, takip ve tedavi sonuçlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi

Adrenal İnsidentalomalı Hastaların Klinik ve Laboratuvar Özellikleri, Takip ve Tedavi Sonuçlarının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi 'İnsidentaloma' terimi, adrenal kitleyi düşündüren herhangi bir semptom ya da bulgu olmayan hastalarda radyolojik tetkikler veya abdominal cerrahi girişimler esnasında tesadüfi saptanan adrenal kitleleri tanımlamaktadır. Gelişmiş görüntüleme yöntemlerinin yaygın olarak kullanılmasıyla birlikte adrenal kitlelere sık olarak rastlanılmaya başlanmıştır. Bu kitlelerin çoğunluğu benign, nonfonksiyonel kitleler olup, daha az bir kısmı primer adrenokortikal karsinom veya hormon salgılayan lezyonlardır. Adrenokortikal karsinomlar, nadir görülen ve kötü prognoza sahip tümörlerdir. Bu çalışmanın amacı; kliniğimizde 2005-2015 yılları arasında adrenal insidentaloma tanısı ile takip ve tedavi edilen hastaların klinik ve laboratuvar özelliklerini, takip ve tedavi sonuçlarını değerlendirmektir. Toplam 217 hasta tespit edildi. Bu hastalar kitle boyutlarına göre değerlendirilmeye alındı. Hormonal testleri yapılıp fonksiyonel olup olmadığı tespit edildi. 217 hastanın % 63.6'sı nonfonksiyonel kitle, fonksiyonel kitlelerden SCS %10.6, PHA %9.2, feokromositoma %9.2 CS %6.9, KAH %0.4 olduğu tespit edildi. Adrenal insidentalomalar en fazla kadınlarda görüldü (%66.4). Kitle boyutu ortalama 28,38 mm olup en fazla sağ adrenal bezde olduğu tespit edildi. İlk tanıda en sık kullanılan görüntüleme yönteminin BT olduğu saptandı. Görüntülemelerin en sık nedeni ise gastroenterolojik nedenlerdi. Yaşlara göre analiz yapıldığında tüm yaş gruplarında nonfonksiyonel kitleler daha sık görülürken Aİ'ların en sık 40-64 yaş aralığında olduğu bulundu. 18-39 yaş aralığında fonksiyonel kitlelerden en fazla feokromositoma ve PHA görüldü. 65 yaş üzerinde fonksiyonel kitlelerde en fazla SCS tespit edildi. Feokromositoma ve CS'unda kitle boyutu nonfonksiyonel kitlelere ve PHA'e göre anlamlı büyük saptandı. Feokromositoma hastalarının NFK'li hastalara göre daha genç olduğu gözlendi. Metabolik özellikler açısından fonksiyonel kitleli hastalarda NFK'li hastalara göre HT daha sık bulundu. Biyokimyasal parametreler açısından serum potasyum düzeyinin fonksiyonel kitlelerde NFK'lere göre daha düşük olduğu görüldü. Bu durumun sırasıyla PHA ve kortizol salgılayan tümörlerden kaynaklandığı saptandı. Kortizol salgılayan tümörlerde NFK'li hastalara göre total-K, LDL-K ve trigliserid düzeyi anlamlı olarak yüksek bulundu. Boyutlar açısından değerlendirme yapıldığında hem nonfonksiyonel adenomların ve hem de fonksiyonel kitlelerin çoğunluğu <4 cm grubunda saptandı. Tümör boyutu gruplarındaki yüzde oranlar açısından <4 cm grubunda en sık NFA ve PHA, 4-6 cm grubunda, NFA, feokromositoma ve CS, >6 cm grubunda CS ve ACC yer aldı. Adrenal insidentaloma boyutu <6cm ile >6cm karşılaştırıldığında >6 cm üzerinde olanlarda malignite olasılığının anlamlı yüksek olduğu görüldü. Operasyon yapılan kitlelerin çoğunluğunu feokromositoma (%24,5), aldosteron salgılayan adenom (%18,9), CS (%12,2), NFA (%11,3) ve ACC (%7,5) oluşturdu. Opere olan hastalar olmayanlara göre daha gençti. Karsinomlarda DM sıklığı NFA'lara göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Subklinik CS hastalarının nonfonksiyonel kitleli hastalara göre anlamlı olarak daha ileri yaşta olduğu tespit edildi. Ek olarak SCS'lu hastalarda NFK'li hastalara göre dislipidemi, bozulmuş açlık glukozu, bozulmuş glukoz toleransı ve DM sıklığı istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Takip edilen NFA'lu 56 vakanın % 4'ünde SCS ve %4'ünde idiyopatik hiperaldosteronizm geliştiği görüldü. Sonuç olarak abdominal görüntüleme yöntemlerinin yaygın kullanımına bağlı olarak saptanan Aİ sıklığı giderek artmaktadır. Adrenal insidentalomaların çoğunluğu benign, küçük boyutlu (<4cm) ve hormonal olarak inaktiftir. Çok küçük bir oranı primer adrenal karsinomdur. Büyük ve/veya hormon salgılayan tümörlerde cerrahi tedavi tercih edilmelidir. Ayrıca, NFA'lar boyut ve hormon salgısı açısından takip edilmelidirler.