Ergene nehrindeki yaygın mikrokirleticilerin nehir mikrokozmları ve saf bakteri kültürleri ile aerobik biyobozunumu

Ergene Nehri, Türkiye'nin en kirli yüzey suyudur. Ergene Nehri'nde toksik ve endokrin bozucu etkileri olduğu ve antibiyotik direncinde rol oynadığı bilinen çok sayıda mikrokirletici madde tanımlanmıştır. Çevreye salındıktan sonra mikrokirleticiler seyrelme, katılara ve çökeltilere tutunma, fotoliz, hidroliz ve biyolojik bozunma gibi çeşitli doğal azalma süreçlerine uğramaktadır. Bununla birlikte biyolojik bozulmanın çoğu mikrokirleticinin uzaklaştırılmasında en önemli süreç olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada Ağustos 2017, Kasım 2017, Şubat 2018 ve Mayıs 2018 tarihlerinde alınan nehir suyu örneklerinde plastifiyanlar, UV blokerleri, yüzey aktif cisimleri gibi endüstriyel kimyasallar, antibiyotikler ve pestisitler ile kokular ve ilaçlar gibi kişisel bakım ürünleri gibi kırk üç mikrokirleticinin aerobik biyobozunması araştırılmıştır. Mikrokirleticilerin analizi ultra yüksek performanslı sıvı kromatografi ve tandem kütle spektrometrisi (UHPLC-MSn) ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonunda asetaminofen, selestolid, piperonil bütoksit, oksibenzon ve 3-kloroanilin gibi bileşiklerin farklı oranlarda nehir mikrokozmomları tarafından bozunduğu görülürken diuron, N-Etil-p-toluensülfonamid, benzo[a]piren, benzantron, terbütrin, prokloraz ve ometoatın hiçbir örnekte bozunmaya uğramadığı tespit edilmiştir. Nehirde en bol bulunan hedef mikrokirletici madde olan heksa(metoksimetil)melaminin aerobik biyobozunurluğu, daha önce BIOMIG Laboratuvarı'nda izole edilmiş olan farklı bakteri suşları kullanılarak da incelenmiştir. Pseudomonas sp. BIOMIG1'in hemen hemen tüm heksa(metoksimetil)melamini 45 günde melamine dönüştürmüştür. Bu çalışma ile Ergene Nehri'ndeki çeşitli mikrokirleticilerin aerobik biyobozunurluğu ve heksa(metoksimetil)melaminin biyotransformasyonu ilk kez ortaya ortaya çıkarılmıştır.