Afazinin eşlik etmediği iskemik inmelerde dilin mikroyapısal ve makroyapısal özelliklerinin incelenmesi

Afazinin eşlik etmediği iskemik inmelerde görülebilecek dil bozukluklarına yönelik literatürde az sayıda araştırma bulunmaktadır. Araştırmanın amacı; afazisi olmayan iskemik inmelerde dilin makroyapısal ve mikroyapısal özelliklerinin incelenmesidir. İskemik inmeli olgularda dili değerlendirmek ve afazi varlığını tespit etmek için Afazi Dil Değerlendirme Testi uygulanmıştır. Bireylerin anlatı örnekleri dilin mikroyapısal ve makroyapısal özellikleri açısından incelenmiştir. Araştırmanın tipi kesitsel araştırmadır. Araştırmanın örneklemi; afazi varlığı olmayan, iskemik inme geçirmiş 31 katılımcı ve 31 sağlıklı katılımcı olmak üzere toplamda 62 bireyden oluşmaktadır. Bu araştırmada iskemik inme sonrası afazisi olmayan bireylerin dil özellikleri sağlıklı katılımcılar ile standart ve betimsel araçlar kullanılarak karşılaştırılmıştır. Anlatı analizi ile elde edilen tip-tür oranı, biçimbirimlerde ortalama sözce uzunluğu; Afazi Dil Değerlendirme Testindeki işitsel anlama, tekrarlama, adlandırma, dilbilgisi, söz eylem ve yazma alt test sonuçları sağlıklı kontrol grubunda vertebrobaziler ve karotis sistem gruplarına göre daha iyi sonuçlar almıştır. Sağlıklı ve inmeli grupların öznel yargı kullanım ortalamaları karşılaştırıldığında inmeli gruptaki hiçbir katılımcının anlatı örneğinde öznel yargıya rastlanmamıştır.Anlatı analizleri ve ADD alt alanlarındaki sonuçlar; sağ ve sol hemisfer grubu arasında karşılaştırıldığında; morfem hatası ve yazma değerlendirme dışındaki tüm parametrelerde sol hemisfer grubu daha düşük sonuçlar almıştır. Vertebrobaziler ve karotis sistem grupları; basit cümle, efor davranışları, doldurucu söylemler, tereddüt ifadeleri ve anomi değişkenlerinde sağlıklı kontrol grubuna göre daha çok kullanım göstermiştir. Elde edilen bulgular arterier sistem hasarlarında dilin çeşitli bileşenlerinin bozulabildiğini göstermektedir. İskemik inme sonrası bireylerde afazi tespit edilmese de dil bozukluklarına sahip olmanın bir risk faktörü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Serebrovasküler olay geçirmiş bireylerde dil ve konuşma bozuklukları subakut ve kronik dönemde değerlendirilmeli, afazi varlığından bağımsız olarak iskemik inme geçirmiş bireylerin terapötik ihtiyaçları ortaya konmalıdır. Anahtar kelimeler: anlatı, dil, inme, iskemik, lezyon