Afet bölgesinde çalışan hemşirelerin mesleki öz yeterlik algısı ve afet yönetimine ilişkin yeterlilik durumlarının değerlendirilmesi

Afet yönetimi, afetlerin önlenmesi ve etkilerinin azaltılması amacıyla afet öncesinden sonrasına kadar tüm ayrıntıların planlanmasını içerir ve toplumun tüm kurumlarını ortak hedefler doğrultusunda yönlendirir. Öz yeterlik belirlenmiş seviyelerdeki eylemleri öğrenmek ve gerçekleştirmek için algılanan yetenekleri ifade eder. Hemşirelerin afetlerle başa çıkabilmeleri ve etkili bir afet yönetimi sağlayabilmeleri için uygun bir eğitim almış olmaları ve hazırlıklı olmaları gerekmektedir. Bu çalışma deprem bölgesinde çalışan hemşirelerin mesleki öz yeterlik algısı ile afet yönetimi yeterlilik durumlarının değerlendirilmesi amacıyla Ocak-Mart 2024 tarihleri arasında Kahramanmaraş ili merkezinde bulunan bir kamu hastanesi ve ek binalarında çalışmakta olan hemşireler ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı şeklinde yürütüldü. Toplam 520 hemşire ile çalışma tamamlandı. Çalışmada Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği, Hemşirelerin Afet Yönetimine İlişkin Yeterlilik Değerlendirme Ölçeği kullanıldı. Veriler SPSS istatistik puanı ile değerlendirildi ve istatiksel anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edildi. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamaları 35,12±8,28 olup, %81'i (n=421) kadın, %69,0'I (n=421) evli,%75,6'sı (n=393) lisans mezunudur. Hemşirelerin yarısından fazlasının hastanede çalışırken herhangi bir afet durumuyla karşılaşmadığı, karşılaşanların ise hastaya müdahalede çok ihtiyaç duydukları durumların ana başlıkları sırasıyla; afet koşullarına uygun ekipman, tıbbı malzeme, nitelikli personel, koordinasyon, güvenli alan ve tahliye için araç olduğu sonucu bulundu. Hemşirelerin Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği toplam puanları ile Hemşirelerin Afet Yönetimine İlişkin Yeterlilik Değerlendirme Ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde orta derecede bir ilişki olduğu bulundu. Bu çalışmanın bulgularına dayanarak, deprem bölgesinde çalışan hemşirelerin mesleki öz yeterlilik algıları ve afet yönetimi yeterliliklerinin artırılması için çalışmanın önerileri uygulanabilir. Afet yönetimi ve mesleki öz yeterlik konularında daha fazla araştırma yapılmalı ve bu araştırmaların sonuçları uygulamalara entegre edilmelidirAnahtar Kelimeler: Afet yönetimi, Mesleki yeterlilik, Öz yeterlik, Hemşire