A study of ambulance dispatching policies to improve disaster relief operations: A case study on Istanbul

Bu çalışmada, felaket sonrası ambulans yönlendirme problemi için benzetim yolu ile farklı ambulans yönlendirme stratejileri test edilmiştir. Beklenen İstanbul depremi sonrası binlerce insanın yıkılan binaların altında kalacağı tahmin edilmektedir. Kurtarma çalışmaları devam ederken yaralıların büyük kısmının ambulanslar ile deprem bölgesinden hastanelere taşınması gerekeceği ön görülmektedir. Buna bağlı olarak çoğu yerde ambulans ihtiyacı çok yüksek seviyelere çıkacaktır. Bizim amacımız, İstanbul'un yedi ilçe ve onların mahallelerinde ambulans yönlendirme operasyonu benzetimi ile farklı ambulans yönlendirme stratejilerinin performansını değerlendirmektir. İki adet performans kıstası mevcuttur. Birincisi ortalama servis süresidir. Servis süresi iki tip olarak ele alınmıştır.Birincisi, bir yaralının kurtarılışından ambulans ile birlikte hastanenin acil servis birimine varışına kadar geçen süre iken (RTH), ikincisi yaralının kurtarılışından hastane acil servisinden ayrılmasına kadar geçen süreyi kapsar (RTT). İkinci kıstas ise servis oranıdır. Bu kıstas da ikiye ayrılmıştır. Birincisi hastaneye ulaşma durumu ile ilgili iken (SL1), diğeri ise acil servisten ayrılma süresini baz almaktadır (SL2). Yaralıların kurtarılış süreleri, ilk yardım süreci ve yolculuk süresi rasgele değişkenler olarak ele alınmıştır. Mahalleler arasındaki mesafeyi görmek için gerçek yol bilgisi kullanılırken mahalle izole olma riskleri de yolculuk süresini belirlemek için göz önünde bulundurulmuştur. Test edilmiş ambulans yönlendirme stratejileri şu şekildedir: İlk-çağrıya-ilk-hizmet (FCFS), en-yakına-en- önce-hizmet (SDF) ve kritik-yaralıya-hizmet-önceliği (MCPF). SDF yönlendirme stratejisi ambulansı beklenen yol süresine göre en yakın yaralılara yönlendirme esası ile çalışır. MCPF stratejisi, triaj işlemi ile üç yara derecesinden en ağır yara derecesine sahip olan yaralıya en yakın ambulansı gönderir. Bu çalışmanın esasında benzetim modelini gerçek zamanlı bilgi akışını varsayarak çalıştırmaktayız. Sonuçlar SDF stratejisinin ortalama servis süresi açışından en iyi yöntem olduğunu göstermekle beraber adaletli olma konusunda problemler gözlenmiştir. Periyodik bilgi güncellemelerinin, azalan yolculuk süresinin ve hastane acil yardım bakım sürelerinin sürece dahil edilişinin etkilerini araştırmak için ayrı ayrı vakalarda birçok ?ya öyle olursa? senaryosu inceledik. Vardığımız sonuç, ambulans şoförleri ile hastane acil yardım koordinatörlerinin yoğun iletişimde olmalarının performansı artırmak için kaçınılmaz olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda mağdurların hastanelere etkin ulaşımını sağlamak için ilave ambulanslara ihtiyaç duyulmaktadır ve ortalama servis süresinin de yaralı-ambulans sayısının dengesinden son derece etkilendiği ortaya çıkmıştır. Bunun dışında, mahalleler arasında adil hizmet dağılımını sağlamak adına yararlı bir strateji de bazı mahallelerde geçici acil yardım hastaneleri kurmak olacaktır.