Afet sonrası toplanma alanlarının genel durumunun irdelenmesi: Malatya kent merkezi örneği

Tarihsel süreç içerisinde insanlar, doğal ve doğal olmayan birçok afetle karşı karşıya kalmıştır. Ülkemizde tarih boyunca doğal afetler büyük can ve mal kayıplarına sebep olmuştur. Ülkemizde sıklıkla görülen doğal afetler deprem, sel, çığ ve heyelandır. Ülke nüfusunun %90'ı afet tehditi altında yaşamaktadır. Bu noktadan hareketle geçmiş yıllarda birçok deprem ve sel gibi doğal afetler yaşayan Malatya kenti çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Malatya kenti Doğu Anadolu fay hattı üzerinde bulunmaktadır. Son olarak 2020 Ocak ayında yaşanmış olan Elazığ depremi (6.8 M) Malatya kentinde de can ve mal kayıplarına yol açmıştır. Çalışmanın yapılacağı alan 25 km²'lik kentsel çekirdek alanıdır. Yapılan incelemeler uzaklık ve erişilebilirlik, ana yol bağlantıları, çok fonksiyonluluk, kamu arazileri ve kapasite kriterleri gözetilerek gerçekleştirilmiştir. Malatya kentsel çekirdek sınırları içerisinde Malatya Belediyesi ve AFAD tarafından belirlenmiş olan 10 tane afet sonrası toplanma alanı bulunmaktadır. Bu alanların 6 tanesi Battalgazi ilçesinde, 4 tanesi ise Yeşilyurt ilçesi sınırları içerisindedir. Çalışma yapılırken büyüklük ve kapasite hesaplamaları için İzmir Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından 28.10.2019 tarih, 159216 sayılı Valilik Olur'u ile onaylanan İzmir İl Afet Müdahale Planı'nda yer alan kişi başı 2.5 m² kriteri kullanılmıştır. Ana yol bağlantıları ve uzaklık ve erişilebilirlik kriterleri için Malatya İmar Haritası altlığı kullanılarak gerekli çizimler yapılmış ardından çizimler üzerinden hesaplamaların yapılması için DepthMap programı kullanılmıştır. Araştırmalardan elde edilen veriler göz önünde bulundurulunca mevcut afet sonrası toplanma alanlarının birçoğu kapasite konusunda yetersiz kalmaktadır. Elde edilen verilere göre kentsel çekirdek alanının nüfusunun %26,64 (134,003 kişi)'ü afet durumlarında toplanma alanlarını kullanabilirken, nüfusun %73,36 (368,854 kişi)'sı afet durumlarında toplanma alanlarını kullanamayacaktır.