Afgan göçmenlerin tarım sektöründeki görünümü ve işgücü piyasasına etkileri

Türkiye, göç tecrübesini bir hedef ve transit ülke olma üzerinden elde etmiştir. Türkiye hem uluslararası göçmenlerin Avrupa'ya aralanan kapısı hem de özellikle istikrarsızlık, savaşlar ve yoksulluk içerisinde olan yakın Ortadoğu ve Asya ülkelerinden gelenler için bir sığınma mekanıdır. Özellikle 2011 Suriye insani krizi ve sonrasında Türkiye'ye gerçekleşen mülteci akını, yakın göç tarihinde yaşanan bir kırılma noktasıdır. Her ne kadar zorlayıcı bir kitle halinde ve birdenbire gerçekleşmese de düzensiz göç yoluyla Türkiye'ye gelen sığınmacı ve göçmen grupları da yıllar içerisinde Türkiye'yi en fazla sığınmacı barındıran ülke haline getirmiştir. İstatistikler göstermektedir ki, özellikle 2018 sonrası Türkiye'de yakalanan düzensiz göçmenlerde Afgan uyruklular ilk sıradadır. Düzensiz göçmenler ikamet ettikleri yerleşim yerinde çalışarak hayatlarını devam ettirmek zorunda olduklarından ülkenin ve yoğunlaştıkları şehirlerin işgücü piyasalarını etkileme potansiyeline sahiplerdir. Göçmenlerin yeni ülkede yaptıkları işler, çalıştıkları ülkenin işgücü piyasalarının ve enformelliğin yapısına, bölgenin ihtiyaçlarına göre şekillenmektedir. Göçmenler işgücü piyasalarında genellikle emek yoğun ve düşük ücretli işlerde, emek sömürüsüne kadar uzanan bir güvencesizlik sarmalı içerisinde konumlanmaktadır. Bu çalışma, Antalya'nın Manavgat ilçesine çalışma amaçlı düzensiz olarak gelen ve tarım işçisi olan Afgan göçmen erkeklere işgücü piyasalarına giriş süreçleri, tarım sektöründeki görünümleri ve tarımsal işgücü piyasalarına etkileri bağlamında odaklanmaktadır. Çalışmanın bir diğer odak noktası ise, tarım işletmelerinde Afgan göçmen işçi çalıştıran işverenlerdir. İşverenler Afgan tarım işçisi çalıştırma sebepleri, Afgan göçmenlerin tarımsal üretimdeki rolü ve çeşitli düzenleyici talepler üzerinden araştırmaya farklı bir bakış açısıyla katkı sağlamışlardır. Böylece tarım sektörü ve tarımsal işgücü piyasalarında göçmen emeği hem işçi hem de işveren tarafından ele alınmıştır. Araştırma nitel desende gerçekleştirilmiştir. Antalya'nın Manavgat ilçesinde yapılan araştırmada, amaçlı örneklem tekniklerinden kartopu tekniği kullanılarak 25 Afgan göçmen ve 5 işverenle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler sırasında yarı yapılandırılmış soru formu kullanılmıştır. Araştırma Antalya'nın Manavgat ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sırasında Afgan göçmenlerin işgücü piyasasındaki güvencesizlik deneyimlerinin aynı zamanda çıktıkları göç yolculuğunun tamamına hâkim olduğu görülmüş ve araştırma analizine göçmenlerin göç ix süreçleri de dahil edilmiştir. Afgan göçmenler ekonomik sebeplerle göç ettiklerinden işgücü piyasalarında kendilerine sunulan olumsuz çalışma şartlarına rıza göstermektedir. Yerli işgücünün çalışmak istemediği seralarda kayıt dışı çalışan Afgan işçiler, işverenler için ucuz ve istenen bir emeğe karşılık gelmektedir. Araştırmanın sonuçları Afgan göçmenlerin Manavgat seracılığı ve tarımsal üretim için bir fırsat olduğunu ve tarımsal üretimde büyük bir yükü omuzladıklarını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Göçmen, İşgücü, Tarım, Güvencesizlik, İstihdam