Afganistan'da haşhaş üretimini sonlandırma politikalarının analizi

İnsanların hayatını tehdit eden haşhaş, tüm dünya sağlık sistemleri tarafından büyük bir yük olarak algılanmaktadır. Dünyada 247 milyon kişinin uyuşturucu bağımlısıdır. Uyuşturucudan dolayı yıllık 187 bin kişi hayatını kaybetmektedir. Başta ABD ve NATO üyeleri olmak üzere dünya ülkeleri bu problemi çözmek amacıyla üretimi sınırlandırarak arzı azaltma çabaları içerisindedirler. Afganistan, dünya haşhaş piyasasının 1990'lı yıllardan beri lideri olduğu için, 2001'de Taliban'ın yıkılmasıyla NATO ve ABD tarafından haşhaş üretimini sonlandırma politikaları farklı şekillerde uygulanmaya başlamış ve hala devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Afganistan'ın Uyuşturucuyla Mücadele Bakanlığı, Kırsal Kalkınma Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı iş birliği ile uygulanan politikaların amaçları doğrultusunda ne kadar etkili olduğunu ortaya koymaktır. Çok çeşitli kaynaklardan temin edilerek bu araştırmada kullanılan veriler, 2000'den 2015'e kadar bölgeler bazında haşhaş fiyatı, haşhaş üretim miktarı ve alanı ve ürünlerin fiyatı, kukla olarak uygulanan politikalar ve bölgelerden oluşmaktadır. Çalışmanın sonuçları uygulanan politikalar arasında İyi Performansı Takdir Etme ve Alternatif Geçim'in haşhaş sonlandırmasında etkili olduğunu ve geri kalan politikaların başarısız olduğunu göstermiştir. Bunun yanında, haşhaş üretiminde bölgelerin arzının fiyat elastikiyeti ve güvenlik şartlarının etkili olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla iyi yönetim ve güvenlik başta olmak üzere tasarlanacak politikalarda bölgenin haşhaş arz elastikiyeti dikkate alınması önerilmektedir.