Afyon ve çevresindeki kuyu sularında radon (Rn-222) aktivitesi

Radon ( 222 Rn ) uranyum serisinin bozunum ürünü olarak yeraltı sularında bulunan birradyoaktif ağır soygaz elementtir. Radon, radyumun α bozunması sonucu toprakta vekayalarda bulunur. Radon bozunum ürünleri yüksek α parçacıklarını iyonize ederek yayarlar.226 222Ra ve Rn ve onun bozunum ürünleri genel olarak verilen doğal radyasyon dozunun anakaynağıdır. Son yıllarda, uluslararası sağlık örgütleri tarafından radonun kansere sebep olduğu222 226düşünüldüğünden, su örneklerindeki Rn ve Ra konsantrasyonlarını belirlemeye yönelik222 226çalışmalarında önemli bir artış görülmektedir. Bu çalışmalardan elde edilen Rn ve Rakonsantrasyon değerleri değişkenlik göstermekle birlikte, uluslararası sağlık örgütleritarafından izin verilen değerleri aşan bulgular mevcuttur.Bu çalışmanın amacı Afyonkarahisar ve civarındaki kuyu sularının radon ve radyumkonsantrasyonlarını belirlemektir. Örnekler planlandığı şekilde günlük ve haftalık periyotlarlaalınarak Pylon Electronics tarafından üretilen AB-5R model radon dedektör ile analizedilmiştir.Bu çalışma sonucu elde edilen radon ve radyum konsantrasyonunun maximum değerlerisırasıyla 28,82 Bq/L ve 7,16 Bq/L'dir. Benzer şekilde radon ve radyum konsantrasyonununölçülen minumun değerleri sırasıyla 0,42 Bq/L ve 0,07 Bq/L'dir. Radon ve Radyumkonsantrasyonu arasında bir lineer korelasyon olduğu gözlenmektedir. Radon ve Radyumkonsantrasyonu arasında 0,85'den 0,99'a değişen lineer korelasyon katsayısıları eldeedilmiştir.Anahtar Kelimeler: Radon, Radyum, Kuyu suları, Pylon AB-5R dedektör