Afyonkarahisar ilinde yetiştirilen siyah alaca ineklerin süt ve döl verimleri üzerine farklı çevre faktörlerinin etkisi

Bu araştırma, Afyonkarahisar'da mevsimin de dahil olduğu farklı çevre şartlarının Siyah Alaca ırkının süt ve döl verimi özelliklerine etkisini ortaya koymak, bu özellikler bakımından ırkın yetiştiriciliğinin Afyonkarahisar şartlarında ne derecede başarılı olduğunu tespit etmek ve Holştayn yetiştiriciliğine ışık tutmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada; süt verimi, laktasyon süresi gibi süt üretim özellikleri ile servis periyodu, buzağılama aralığı, gebelik süresi, bir gebelik için tohumlama sayısı gibi döl verimi özelliklerine işletme, laktasyon sırası, buzağılama mevsimi, yaş ve yılın etkisi incelenmiştirAraştırma materyalini, Afyonkarahisar ili, Bolvadin ilçesinde bulunan ve aynı havza içerisine yerleşmiş, 3 adet büyük işletmede yetiştirilen ve Afyonkarahisar ili Holstein ırkı damızlık sığır yetiştiricileri birliğine kayıtlı, 2003 doğumlu 175 baş sağmal ineğe ait 2005 ve 2006 yılları süt ve döl verim kayıtları oluşturmuştur.Araştırmamızda 305 günlük süt verimi, laktasyon süresi, kuru dönem, ilkine gebe kalma yaşı, ilkine buzağılama yaşı, servis periyodu, buzağılama aralığı, gebelik süresi ve gebelik başına tohumlama sayısı genel ortalamaları sırasıyla 6884,111 ± 162,880 kg, 358,571 ± 9,053 gün, 66,69 ± 2,43 gün, 17,13 ± 0,22 ay, 26,17 ± 0,22 ay, 146,519 ± 10,030 gün, 424,804 ± 9,898 gün, 274,026 ± 0,630 gün ve 1,317 ± 0,089 tespit edilmiştirAraştırma sonucunda 305 günlük süt verimine işletme gruplarının ve buzağılama yaşının etkisi önemli (P<0,05), laktasyon sırası, buzağılama mevsimi ve yılın etkisi önemsiz bulunmuştur. Laktasyon süresine, işletmenin etkisi önemli (P<0,001), laktasyon sırası, buzağılama mevsimi, yaşı ve yılın etkisi ise önemsiz tespit edilmiştirServis periyodu bakımından işletme grupları arasındaki farklar önemli (P<0,05), laktasyon sırası, buzağılama mevsimi, yaşı ve yılının etkisi ise önemsiz bulunmuştur. Buzağılama aralığı bakımından mevsim ortalamalarındaki farklar önemli (P<0,05), işletme, laktasyon sırası, buzağılama yaşı ve yıl ortalamaları arasındaki farklar ise önemsiz tespit edilmiştirGebelik süresi bakımından mevsim grup ortalamaları arasındaki farklar önemli (P<0,05), işletme, laktasyon sırası, buzağılama yaşı ve yılının etkisi ise önemsiz bulunmuştur. Bir gebelik için tohumlama sayısı bakımından işletme, laktasyon sırası, buzağılama yaşı ve buzağılama yılı gruplarında önemli (P<0,05), buzağılama mevsiminde ise önemsiz farklar tespit edilmiştirSonuç olarak, farklı çevre faktörlerinin incelenen çoğu süt ve döl verimi özellikleri üzerinde önemli etkisinin olduğu gözlenmiştir. Ancak, incelenen bazı döl verim özellikleri yönünden optimum değerlerden uzaklaşılması, işletmelerde sürü idaresindeki problemlerin varlığını düşündürmektedir. Buna göre Afyonkarahisar ili Siyah Alaca sığır yetiştiriciliğine uygun bulunmuş olup, yetiştiricilerin sürü idaresi konusunda bilgi düzeylerinin arttırılması ile de problemlerin ortadan kaldırılabileceği ve il hayvancılığının daha da iyiye gidebileceği kanaatine varılmıştır.Anahtar Sözcükler : Afyonkarahisar, Çevresel Faktörler, Döl Verimi, Siyah Alaca, Süt Verimi.