Ağaç bileşenlerinin atmosferik polihalkalı aromatik hidrokarbonların (PAH'ların) modellenmesinde kullanılması

Bu çalışmada, zeytin ağacı bileşenleri (bir yaşındaki dal, iki yaşındaki dal ve yapraklar) ve dış ortam havasındaki atmosferik polihalkalkalı aromatik hidrokarbonların (PAH'lar) konsantrasyonları belirlenmiştir. Ortam havası, zeytin yaprağı, bir yaşındaki dal ve iki yaşındaki dal için toplam PAH 14 türünde (Σ14PAH) konsantrasyon ortalamaları sırasıyla 24,5±4,05 ng/m3, 468,28±374,92, 558,16±261,84 ve 321,02±203,48 ng/g KA olarak ölçülmüştür. Atmosferik PAH konsantrasyonlarını tahmin etmek ve PAH'ların geçiş yönünü belirlemek için on bir farklı model kullanılmıştır. Bu modellerde dal-hava (KBA) ve yaprak-hava (KLA) dağılım katsayıları gözönüne alınmıştır. Dallarda ölçülen PAH değerleri Zhao vd. (2008) modelinde kullanılmıştır. Ölçülen ve modellenen PAH türleri arasındaki ilişki bir ve iki yaşındaki dallar için sırasıyla R2=0,73 ve R2=0,70 olarak elde edilmiştir. Yapraklarda ölçülen PAH konsantrasyonları ile on farklı model kullanılarak, havadaki PAH konsantrasyonu tahmin edilmiştir. Modellerin sonuçları log KOA değerlerine karşı grafikte gösterilmiştir. Trapp ve Matthies (1995) ile Steayaert vd. (2009) türettiği modellerin değerleri, ölçülen değerlere daha yakın sonuçlar vermiştir. Modellenen/ölçülen konsantrasyon oranı 1,0'e yakın olduğunda denge durumu beklenirken, soğuk aylarda havadan ağaç bileşenlerine birikme ve sıcak aylarda ise ağaçtan havaya buharlaşma olduğu gözlenmiştir. Ortam sıcaklığının yanında, ağaç bileşenlerinin lipid oranları modellerde etkili faktörler arasında tespit edilmiştir.