Ağrı-Eleşkirt koşullarında yem bezelyesi (Pisum sativum ssp. arvense L.) çeşitlerinin ve yazlık ekim zamanlarının belirlenmesi

Bu çalışma, Ağrı-Eleşkirt koşullarında ot ve tohum performansları açısından uygun yem bezelyesi (Pisum sativum ssp. arvense L.) çeşitleri (Özkaynak, Taşkent, Kirazlı ve Ürünlü) ve ekim zamanlarının (1.ekim zamanı; 5 Nisan, 2.ekim zamanı; 21 Nisan ve 3.ekim zamanı; 6 Mayıs) belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Deneme, 2018 yılında sulu koşullarda tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırma kapsamında ot üretimi için çiçeklenmeye başlama (gün), bitki boyu (cm), dal sayısı (adet), sap kalınlığı (mm), yaş ot verimi (kg da-1), kuru ot verimi (kg da-1), kuru madde oranı (%), otta ham protein oranı (%), NDF (%) ve ADF (%) oranı, tohum üretimi için ise olgunlaşma gün sayısı, yatma derecesi, bitkide bakla sayısı (adet), baklada dane sayısı (adet), tohum verimi (kg da-1), sap verimi (kg da-1), biyolojik verim (kg da-1), bin dane ağırlığı (g), hasat indeksi (%) ve tohumda ham protein oranı (%) incelenmiştir. Yapılan istatistik analiz sonucu incelenen parametreler üzerine ekim zamanı (kuru madde oranı, baklada tane sayısı ve tohumda ham protein oranı hariç) ve çeşitlerin (bitki boyu, dal sayısı, yatma derecesi, NDF ve ADF oranı hariç) etkisi önemli bulunmuştur. Bu sonuçlara göre Taşkent ve Ürünlü yüksek ot verimine, Özkaynak ve Ürünlü çeşitleri ise yüksek yem kalitesine sahip çeşitler olarak belirlenmiştir. Tohum üretimi için ise en yüksek verime sahip çeşit Kirazlı olmuştur. Ekim zamanları açısından değerlendirildiğinde, ot ve tohum üretimleri için en uygun ekim zamanlarının sırasıyla Nisan'nın ilk haftası ve Nisan'nın son haftası olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, Ağrı İli Eleşkirt İlçe koşullarında kaba yem üretimi amacıyla Ürünlü ve Taşkent çeşitleri; tohum üretimi açısından ise Kirazlı çeşidi ümitvar görülmüştür.