Ağır metal stresinin sorgum (Sorghum bicolor (L.) Moench) bitkisinde fide gelişimi ve antioksidan sistem üzerine etkileri

Bitkiler fizyolojik dönemlerini tamamlamak için ihtiyaç duydukları maddeleri topraktan kökleri aracılığıyla alırlar. Bitkiler, bitki besin elementlerini alırken çevresel olumsuzluklar ile karşılaşmaktadır. Bu olumsuzluklar bitkilerin büyüme ve gelişmelerinde sınırlamalara neden olmaktadır. Çevresel veya herhangi bir organizmanın bitkiyle etkileşimi, bitki hücresinde birkaç yolun aktivasyonuna neden olabilir. Aktive olan bu yollar bitkinin strese tepki göstermesine yol açan biyolojik süreçlerdir. Bitkilerin normal büyüme ve gelişimlerini engelleyen etmenler ''stres''olarak tanımlanır ve bitkide verim kaybına neden olur. Stres faktörleri biyotik ve abiyotik stres faktörleri olarak iki gruba ayrılabilir. Virüs, böcek, mantar, yabani ot, nematod ve parazitler bitkinin hasar görmesine neden olan biyotik stres faktörlerindendir. Çevresel değişikliklerin yol açtığı, cansız etmenlerden kaynaklanan stres faktörleri abiyotik stres denir. Yüksek tuzluluk oranı, sıcaklık, kuraklık, ağır metal, fotoperiyottaki değişiklikler, ışık yoğunluğu ve kalitesi, besin bolluğu ve açlık, hava ve toprak kirliliği, abiyotik stres faktörleri grubunda yer alabilirler. Ağır metalde bitkide strese neden olan abiyotik stres faktörlerinden biridir. Ağır metaller ve toksik düzeyleri ROS türlerinin ortaya çıkmasına neden olarak fizyolojik ve biyokimyasal süreçleri etkileyebilmektedir. Bu amaçla Sorgum (Sorghum bicolor (L.) Moench) bitkisine HgCl2 ve CdN2O6 ağır metal dozlarını (3, 6, 9, 12 ve 15 ppm) uygulamak suretiyle ağır metallerin Sorgum bitkisinde bazı fizyolojik ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Sorgum bitkisinde enzim aktivitesi (SOD, POX), klorofil içeriği, yaş ağırlık, kuru ağırlık ve prolin içeriğine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla ticari Öğretmenoğlu 77 çeşidi kullanılmıştır. Saksılara ekilen tohumlar 33 gün boyunca yetiştirildikten sonra ikişer gün arayla ağır metal solüsyonu uygulanmıştır. Yetiştirme süresi sonunda yapraklardan alınan örneklerle analizler yapılmıştı. Araştırma sonuçlarına göre, civa ve kadmiyum uygulamaları POX ve SOD enzim aktivitelerinde ilk önce artışa daha sonra azalışa neden olmuştur. Ağır metal uygulaması sonucunda klorofil içeriği önce artmış daha.sonra azalmıştır. Prolin içeriğine bakıldığında civa ve kadmiyum uygulaması sonucunda prolin içeriğinde azalma gözlemlenmiştir. Çalışma sonucunda yaş ve kuru ağırlıkta azalmalar gözlemlenmiştir.