Sorgum germplazmanın kısıtlı ve kısıtlı olmayan azot koşulları altında agronomik ve fizyolojik karakterizasyonu

Azot noksanlığı, dünya genelinde tarımsal üretimi olumsuz etkileyen önemli bir çevresel faktördür. Bu durumun üstesinden gelmek ve gıda güvenliğini sağlamak amacıyla, azot kullanım etkinliği yüksek bitkilerin, özellikle sorgumun araştırılması büyük önem taşır. Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde 2022-2023 yılları arasında gerçekleştirilen bir çalışma, 125 sorgum aksesyonu ve 6 ticari hibrit çeşidi üzerinde azotun etkilerini inceledi. Araştırmada, azot kullanılan (N+) ve kullanılmayan (N-) uygulamalar arasında bitki boyu, salkım başına tane sayısı, klorofil içeriği (SPAD), stoma iletkenliği, tane verimi gibi morfo-fizyolojik ve verim özellikleri açısından önemli farklılıklar bulundu. Azotlu koşullarda bazı fenolojik özelliklerin gelişimi gecikmiş, ancak bin dane ağırlığı ve floresan parametreleri her iki koşulda da tutarlı kalmıştır. Azotlu koşullarda çiçeklenme gün sayısı, fizyolojik olgunluk, ve diğer bazı özellikler pozitif korelasyon gösterirken, salkım uzunluğu ve SPAD ölçümleri gibi özellikler negatif korelasyon göstermiştir. Genotipler arasında yapılan analizde, sorgum çeşitleri A ve B olmak üzere iki ana gruba ve bu gruplar da alt kümelere ayrılmıştır. Azot kısıtlı koşullarda ise 23 ve 29 numaralı aksesyonlar tane verimi ve biyokütle açısından üstün performans sergilemiştir. Bu çalışma, sorgumun azotlu ve azotsuz koşullardaki bitkisel özellikleri ve uyum yetenekleri hakkında ıslah çalışmalarına yönelik önemli bilgiler sunmaktadır.