Ahlak eğitimine gelişimsel bir yaklaşım: Alan temelli ahlak eğitimi

Bu çalışmada bilişsel-gelişimsel bir ahlak teorisi olan "Sosyal Alan Teorisi" ve bu teori temelinde geliştirilen "Alan Temelli Ahlak Eğitimi" yaklaşımı ele alınmaktadır. Çalışma giriş, sonuç ve beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi ve çalışma ile ilgili temel kavramlar üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde temel ahlak gelişimi kuramları ve sosyal alan teorisinin temellerini oluşturan bilişsel-gelişimsel (Piaget ve Kohlberg'in ahlak gelişimi teorileri) ahlak teorilerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde sosyal alan teorisinin gelişimi, teorinin temel özellikleri ve bu teoriye göre çocuklarda ahlak gelişimi dönemleri ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde sosyal alan teorisine göre eğitim ortamlarında ahlaki gelişimi destekleyecek bazı temel ilke, yöntem ve yaklaşımlardan bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde alan temelli ahlak eğitimi yaklaşımı açıklanarak, akademik müfredat içerisinde bu eğitim yaklaşımı temellerinde geliştirilen bazı ders içeriklerinde örnekler verilmiştir. Beşinci ve son bölümde Türk ahlak eğitimi ve ilişkili eğitim programları alan temelli ahlak eğitimi yaklaşımı temellerinde tartışılmıştır. Çalışma sonuç ve önerilerle bitirilmiştir. Bu çalışmada sosyal alan teorisinden hareketle 'ahlakın' sosyal gelişimin önemli bir parçası olduğu, kişisel ve toplumsal gelişimle paralel bir şekilde gelişim gösterdiği belirtilmektedir. Çocukların erken yaşlardan itibaren ahlaki kurallar ile toplumsal kuralları birbirinden ayırt edebildikleri ve ahlaki bilgilerini fayda ve zarar temellerinde değerlendirmeler yaparak oluşturdukları ifade edilmektedir. Alan temelli ahlak eğitimi yaklaşımından hareketle, ahlaki muhakemenin ahlaki bilgilerin yapılandırılması sürecinde etkili bir rol oynadığı, bu nedenle ahlak ve ilişkili eğitim programlarının çocukların ahlaki düşünme becerilerini geliştiren temeller üzerinde hazırlanmasının önemli olduğu belirtilmiştir. Son olarak ahlak eğitim programlarında sürecin daha etkili ve verimli kullanılabilmesi adına, gelişim çalışmalarından ve bu temeller üzerinde geliştirilen ahlak eğitimi yaklaşımlarından yararlanılmasının önemine dikkat çekilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sosyal Alan Teorisi, Ahlaki Gelişim, Alan-Temelli Ahlak Eğitimi, Ahlaki Muhakeme.