Ahmedî Divânı'nda dünyevileşme

Klasik edebiyat eleştirilerin aksine, çeşitli divânlardaki şiirlerden, yazılardan yola çıkıp inceleme yaptığımızda, hayatla içiçe bir edebiyattır. Şairler, yazarlar toplumsal sorunları, kaygıları, temayülleri, değişiklikleri, zevkleri eserlerine yansıtırlar; lakin şiirlerin ve yazıların konuları bununla sınırlı değildir. Şöyle ki, şairlerin mizaçları neye yatkınsa şiire veya yazıya bunu da katarlar. Yani edebi bir eser vücuda getirilirken tek bir ölçüt esas alınıp da şiirler veya yazılar buna göre değerlendirilemez. Şiirlere birçok açıdan yaklaşmak, doğru yorumlar yapmak için önemlidir. Çalışmamızda işlemeye çalıştığımız "dünyevileşme olgusu" da bu ölçütlerden/açılardan bir tanesidir. Yaşadığı dünyadan, andan keyif alma, her şeyi doya doya yaşama, hayatın güzel yönlerini görme bir yaşam felsefesidir. Bunu tercih etmek ve şiirlerine yansıtmak da Divân şairi için hem koşullarla alakalı hem de mizaçla alakalı bir durumdur. Yani eğer zevk ü sefa içerisinde bir saltanat hakimse, şair böyle bir ortamda yaşıyorsa bu durum şairin dünyevi keyiflere meyletmesi için bir vesiledir. Bunun yanısıra şairin keyfe düşkün bir meşrepte yaratılması da bu durumu etkiler. Ama aksi de elbette mümkündür. Yani şair hem yaşadığı koşullar gereği hem de yaratılışı gereği dünyevi keyiflerden el etek de çekebilir. İşte bu iki durum şairin şiirlerine yansır. Buna göre de şiir dini şiir ve la-dini şiir olarak ikiye ayrılır. Çalışmamızda şair Ahmedî'nin dünyaya ait mutlulukları, zevkleri nasıl işlediği, hayattan nasıl keyif aldığı ve rüzgar misali gelip geçen bir ömrün Ahmedî'ye göre nasıl değerlendirilmesi gerektiği anlatılmıştır. Şiirler çoğunlukla Ahmedî'nin dünyevi bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Tezin amacı Ahmedî'nin gazellerindeki dünyevileşme unsurunu/unsurlarını ortaya çıkarmak, bunların nasıl işlendiğini divânındaki şiirlerinden yola çıkarak anlatmaktır.