Application of AHP to multicriteria inventory classification

ÖZET AHP TEKNÎ?tNÎN ÇOK KRÎTERLÎ ENVANTER SINIFLANDIRMASINA UYGULANMASI NURAY GÜVENİR YÜKSEK LİSANS TEZİ, İŞLETME ENSTİTÜSÜ TEZ YÖNETİCİSİ: YRD. DOÇ. DR. ERDAL EREL EYLÜL 1993 Bu çalışmada Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) tekniğinin ABC envanter sınıflandırmasına uygulanması esasma dayanan yeni metot incelenmiştir. Klasik ABC sınıflandırma metodu kriter olarak yalnızca birim fiyat ve yıllık ortalama kullanım değerlerini esas almaktadır. Ancak yalnızca bu iki kritere göre yapılan sınıflandırma bazı durumlarda yetersiz kalmaktadır. Buna karşılık ele alman yeni metot bir hiyerarşi şeklinde organize edilebilmek şartıyla çok sayıda kriterin ABC smıflandırmasında kullanılmasına olanak vermektedir. Bu yeni metoda göre önce en üst düzeydeki kriterler ikişer ikişer karşılaştırılarak bir matris oluşturulur. AHS tekniğine göre bu matrisin eigen vektörünün elemanları kriterlerin ağırlık değerlerini verir. Hiyerarşinin alt düzeylerindeki kriterler için de benzer şekilde hesaplanan ağırlıklar üst düzeydeki vektörde karşılık düşen kriterin ağırlık değeri ile çarpılarak bu değerin yerine konur. Bu adımlar hiyerarşinin tüm düzeyleri için tekrarlanarak bütün kriterlerin ağırlık değerleri bulunmuş olur. uıAHS tekniği yardımıyla bulunan bu kriter ağırlık değerleri kullanılarak her envanter kaleminin ağırlıklı değeri bulunur. Bu değere göre sıralanan kelemler daha sonra klasik ABC sınıflandırmasında olduğu gibi A, B, ve C olmak üzere üç ayrı sınıfa yerleştirilir. Bu yeni metot bir inşaat şirketi tarafından patlayıcı ile yapılan kaya hafriyatında kullanılan malzemelerin sınıflandınlmasma uygulanmıştır. Aym malzemeler ayrıca klasik ABC tekniğine göre de smıflandınlmış ve sonuçlar karşılaştınlmıştır. Anahtar sözcükler: Envanter yönetimi, ABC sınıflandırması, Analitik Hiyerarşi Süreci, çoklu kriter iv