A cognitive linguistics based approach to teaching polysemous words in an English for academic purposes context

Zengin bir kelime dağarcığına sahip olmak, dil öğrenenlerin akademik ortamlarda yetkin olabilmeleri için kritik bir rol oynar. Dil öğrenenlerin kelime dağarcıklarını edinip genişletebilmeleri için sözcük öğelerini öğrenmede yetkin olmaları gerekir. Ancak, çok anlamlı kelimeler gibi sözcük öğelerinin farklı dillerdeki anlam ve bağlam kullanımlarındaki farklılıklar nedeniyle, dil öğrenenler bu tür sözcük öğelerinin oluşturduğu zorluklarla sıklıkla mücadele ederler. Bilişsel Dilbilim, dilin keyfi olmadığını, aksine, fiziksel dünyadaki insan deneyimlerinin somutlaştırılmasıyla yönetildiğini ve bu deneyimlerin ve soyut düşüncelerin dillerde metaforik olarak ifade edildiğini iddia eder. Aynı ilke, çok anlamlı kelimelerin nasıl oluşturulduğuna da uygulanabilir. Çoğu zaman çok anlamlı kelimelerin diğer anlamları, temel anlamlarından esinlenilerek yan anlamlara aktarılır. Bilişsel Dilbilime göre, çok anlamlı bir kelimenin anlamları arasındaki bu ilişki, bu kelimelerin temsil ettiği imge-şemalarını analiz ederek gösterilebilir. Bu nedenle, mevcut karma yöntem çalışması, çok anlamlı kelimeler Bilişsel Dilbilim tabanlı bir yaklaşımla öğretilirse, çok anlamlı kelimelerin çekirdek anlamı ve ilişkili anlamları arasındaki ilişkinin kolayca algılanabileceğini ve daha uzun süre akılda tutulabileceğini iddia etmektedir. Bu çalışmanın amacı, İngilizce çok anlamlı sözcükleri öğretmek için çeviri yoluyla kelime öğretimi ve Bilişsel Dilbilim yaklaşımlarına dayalı kelime öğretimi olmak üzere iki pedagojik yaklaşımı karşılaştırmaktır. Bu çalışma, Türkiye'deki özel bir üniversitede farklı ülkelerden gelen hazırlık okulu öğrencileriyle (n=22) yürütülmüştür. Katılımcılar kontrol ve deney grubu olmak üzere eşit sayıda iki gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu, hedef çok anlamlı sözcükler için çeviriye dayalı geleneksel kelime öğretimi eğitimi alırken, deney grubu imge-şema yaklaşımı ve metafor ilişkilendirmesine dayalı bir eğitim almıştır. Farklı birçok amaç için çok fazla kelime testi mevcut olsa da bu araştırmanın bağlamına uygulanabilir hazır veri toplama ölçütleri yoktu. Bu nedenle tüm veri toplama araçları araştırmacı tarafından bu araştırma için özel olarak oluşturulmuştur. 8 hafta boyunca, verileri toplamak için tanısal kelime bilgisi testi, kesitsel anket, ön, son ve takip tasarımında uygulanan çok anlamlı kelime bilgisi testi ve yarı yapılandırılmış bir görüşme yapıldı. Nicel ve nitel veri sonuçları, çok anlamlı kelimeleri imge-şemaları ve kelimelerin temel anlamı ile ilişkili anlamları arasındaki metafor ilişkisini kullanarak öğretmenin daha iyi öğrenmeye ve hatırlamaya olanak sağladığını göstermektedir.