Akdeniz iklim koşullarında yetişen çarkıfelek meyvesinin (Passiflora edulis f. edulis) kabuklarından pektin ekstraksiyon yöntemleri ve karakterizasyonu

Günümüzde mor çarkıfelek meyvesinin bilinirliği gitgide artmaktadır; meyvenin, gıda endüstrisinde yaygın kullanımıyla atık olan kabuk kısımlarından pektin ekstrakte edilmesi sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, Türkiye (Gazipaşa) iklim koşullarında yetişen çarkıfelek meyvesinin kabuklarından literatürde ilk kez en uygun ekstraksiyon yöntemini belirlemek adına dört farklı yöntemle pektin ekstrakte edilmiştir. Çalışmamızda pektin üretmek için geleneksel asit ile ekstraksiyon (95 °C, 60 dakika), mikrodalga destekli ekstraksiyon (600 Watt, 9 dakika), ultrases destekli ekstraksiyon (85 °C, 30 dakika, 37 kHz), ultrases destekli geleneksel asitle ekstraksiyon (95 °C, 30 dakika ardından 30 dakika, 37 kHz) yöntemleri seçilmiştir. Yöntemlerde sitrik asit, pH 2,0 ve 1:30 katı sıvı oranı sabit tutulmuştur. Pektinlerin fizikokimyasal özellikleri; verim, nem, esterleşme derecesi, galakturonik asit, renk değerleri, su ve yağ tutma kapasitesi, toplam antioksidan kapasitesi analizleri ile belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre tüm pektin örneklerinin yüksek esterleşme derecesine sahip olduğu saptanmıştır. Verim (%10,98-15,97) ve nem (%3,80-5,85) bulgularında ekstraksiyon yöntemleri arasında fark bulunmamıştır (p>0,05). En yüksek esterleşme derecesine, galakturonik asit içeriğine ve yağ tutma kapasitesine sahip olan pektin ultrases destekli ekstraksiyon yöntemiyle elde edilirken (p<0,05); en yüksek su tutma kapasitesine ve toplam antioksidan kapasitesine sahip olan pektin ise mikrodalga destekli ekstraksiyon yöntemiyle elde edilmiştir (p<0,05). Elde edilen pektinler, ticari pektinden daha üstün özellikler göstermiştir. FTIR (Fourier Transform Infrared Spectroscopy) spektrumlarında spesifik bantların varlığı ile ürünlerin pektin olduğu doğrulanmıştır. Bu çalışmada kısa işlem süresi ve pektinlerin fizikokimyasal özellikleri düşünüldüğünde mikrodalga destekli ekstraksiyon yöntemi önerilmektedir.