Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine başvuran kadın hasta popülasyonunda kadın ve üreme sağlığı farkındalığının belirlenmesi

Amaç: Bu çalışmada 18 yaş ve üzeri kadın hastalarda acil servise başvuru yakınmasından bağımsız olarak kadın ve üreme sağlığı ile ilgili bilgi düzeyleri ve olası hastalık semptomları sorgulanmıştır. Çalışma ile toplumdaki kadın ve üreme sağlığı farkındalık düzeyinin belirlenmesi ve acil servislerin bu hastaların doğru yönlendirilmelerine katkı sağlanmasındaki rolünün saptanması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Ocak – Şubat – Mart 2021 tarihlerinde Antalya Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine herhangi bir yakınma ile başvuran 18 yaş ve üzeri kadınlara yüz yüze görüşme tekniğiyle, 18 soru ve çoktan seçmeli şıklardan oluşan yapılandırılmış anket formu uygulandı. Hazırlanan anket formunda, katılımcıların sosyodemografik özellikleri, kişisel alışkanlıkları, doğurganlık ve menstrüasyon özellikleri, jinekolojik ve ürolojik yakınmaları, kullandıkları doğum kontrol yöntemleri ile ilgili sorular yer aldı. Katılımcılara ayrıca serviks ve meme kanseri taramaları ile ilgili bilgi düzeylerini ölçen sorular da yöneltildi. Acil servisten taburcu olurken acil servisteki değerlendirmeyi yapan hekimin hasta şikayetlerine göre ve tarama – takip muayeneleri için yönlendirme yapıp yapmadığı da soruldu. Bulgular: Çalışmaya toplam 523 kadın dâhil edildi. Katılımcıların ortalama yaşı 38.89±14.32 (median: 36, min. 18 – max. 85) idi. Kadınların %91,6'sı kent merkezinde yaşıyordu. Öğrenim durumlarına bakıldığında %35'i üniversite, %25'i lise, %22,2'si ilkokul mezunuydu. Katılımcıların %63,3'ü evli, %31'i bekârdı. Katılımcıların %37,7'si herhangi bir korunma yöntemi kullanmaz iken %38,4'ü bir yöntem kullanıyordu, en çok kullanılan yöntem %11,1 ile kondom idi. Kadınların %42,4'ü KETEM'in sunduğu hizmetleri bilmediğini belirtti. Öğrenim durumuna göre karşılaştırmalarda üniversite mezunlarında KETEM bilinirlik, kendi kendine ve sağlık kuruluşunda meme muayenesi, HPV testi yaptırma, mamografi çektirme oranının daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. Özellikle yakınmaları olan grupta istatistiksel anlamlı olarak acil servis hekimi tarafından uygun poliklinik yönlendirmesi yapıldığı saptandı. Sonuç: Üreme sağlığı ve kontrasepsiyon yöntemleri konusunda bilgi düzeyi ve KETEM hizmetlerinden yararlanma durumu hala istenilen seviyede değildir. Günümüzde çok çeşitli etkin ve modern yöntemler mevcut olmasına rağmen korunma yöntemi kullanılmaması yaygındır. Üreme sağlığı eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin artırılması, yaygınlaştırılması ve sürekliliğin sağlanması ile bu konudaki bilgi eksikliği büyük oranda giderilecek ve yanlış uygulamaların önüne geçilebilecektir. Böylece; kadın sağlığı, üreme sağlığı ve toplum sağlığı daha ileri seviyelere taşınabilecektir. Anahtar Kelimeler: Üreme Sağlığı, Doğum Kontrol Yöntemleri, Kontrasepsiyon, Kanser Tarama, Acil Servis