Akıl yürütme ve ışlem oyunları ıle stratejı oyunlarının ortaöğretim öğrencilerinin matematiğe yönelik tutumlarına ve problem çözme becerılerıne etkısınin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı akıl yürütme ve işlem oyunları ile strateji oyunlarının kullanılmasıyla gerçekleştirilen öğretim etkinliklerinin ortaöğretim öğrencilerinin matematiğe yönelik tutumlarına ve problem çözme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırmanın modeli ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel modeldir. Araştırmada nitel ve nicel yöntemler kullanılmış olup gruplar arası (deney-kontrol) ve gruplar içi (ön test-son test) ölçümlü karışık desen modeli benimsenmiştir. Araştırmanın örneklemini Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygulama izni verilen Zonguldak ilinin bir beldesinde bulunan bir lisenin onbirinci sınıfında öğrenim gören 14 deney, 14 kontrol grubu toplam 28 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrol gruplarının dersleri araştırmacı tarafından yürütülmüş olup her iki grubun dersleri Matematik Dersi Öğretim Programı'nda (MEB, 2018) yer alan kazanımlara ve etkinliklere göre yapılmıştır. Kontrol grubuna mevcut uygulamanın dışında herhangi bir uygulama yapılmazken deney grubuna ek olarak akıl ve zekâ oyunları etkinlikleri ile uygulamalar yapılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları olarak Problem Çözme Testi (PÇT), Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği (MYTÖ) ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF) kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin problem çözme becerilerinin ölçülmesi amacıyla PÇT, matematiğe yönelik tutumlarının ölçülmesi amacıyla MYTÖ ve uygulamaya ilişkin görüşlerinin alınması amacıyla YYGF kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri PÇT ve MYTÖ ile nitel verileri ise YYGF ile elde edilmiştir. Elde edilen nicel veriler SPSS 29 istatistik programı ile analiz edilmiş ve verilerin analizinde parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U-testi ile Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Öğrencilerin matematiksel tutumları ile problem çözme becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin varlığını araştırmak için Spearman Brown Sıra Farkları korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada deney grubu öğrencilerinin uygulamaya ilişkin görüşleri Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak alınmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda akıl yürütme ve işlem oyunları ile strateji oyunları etkinliklerinin yapıldığı deney grubu öğrencileri ile bu uygulamanın yapılmadığı kontrol grubu öğrencilerinin problem çözme beceri puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin matematiğe yönelik tutum ölçeğinden aldıkları puanlara göre her iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre deney grubu MYTÖ toplam puanları ile PÇT toplam puanları arasında zayıf düzeyde, pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı olmayan, kontrol grubunda ise orta düzeyde, pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir ilişki bulunmuştur (rdeney=.196, pdeney >.05, rkontrol=.526, pkontrol>.05). Nitel verilerin analizi sonucunda ise deney grubu öğrencilerinin sürece ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu ve en beğenilen oyunun Reversi olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre ortaöğretim öğrencilerinin problem çözme becerilerinin artırılmasında akıl yürütme ve işlem oyunları ile strateji oyunları etkinliklerinin yapılması önerilebilir.