Akıl ve zekâ oyunlarının ilkokul öğrencilerinin problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi

Araştırmanın amacı akıl ve zekâ oyunu oynayan ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri üzerine etkisinin incelenmesidir. Araştırma, nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı açıklayıcı sıralı karma yöntem deseninde yürütülmüştür. Nicel boyutta, öğrencilerin problem çözme becerilerini belirlemek amacıyla Serin (2010) tarafından geliştirilen "Problem Çözme Becerisi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada ayrıca öğrencilerin sınıf içindeki problem çözme davranışlarını incelemek amacıyla 'Gözlem Formu- Problem Çözme Becerileri' kullanılmıştır. Araştırma, deney ve kontrol grubu oluşturularak ön test ve son test olmak üzere 2x2'lik yarı deneysel desen modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Antalya'nın Muratpaşa ilçesinde özel bir ilkokula bağlı üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Çalışma grubunu 19 deney, 19 kontrol olmak üzere toplam 38 ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubunu oluşturan öğrenciler haftada iki ders saati olmak üzere 10 haftalık akıl ve zekâ oyunu etkinliklerine katılmışlardır. Deney süreci etkinlikleri 10 hafta boyunca her hafta iki ders saati olmak üzere 20 saatte tamamlanmıştır. Araştırma sonucunda nicel yöntemlerle veriler elde edilmiştir. Elde edilen nicel veriler analiz edilirken Mann-Whitney U Testi, Wilcoxan İşaretli Sıralar Testinden yararlanılarak değişkenlerle ilgili değerler hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda deney grubunun ön test ve son testinde anlamlı farklılık gözlemlenirken kontrol grubunun ön test ve son testinde anlamlı bir fark gözlenememiştir. Nitel bulgular, deney grubundaki öğrencilerin özellikle problemi sakince karşılama, pratik çözüm üretme, empati kurma, iletişim becerisi ve iş birliği yapma alanlarında daha olumlu davranışlar sergilediğini ortaya koymuştur. Öğrencilerin oyun sürecinde sakinliğini koruduğu, stratejik çözüm yolları geliştirdiği, empati gösterdiği ve grup çalışmalarına aktif katılım sağladığı gözlemlenmiştir. Nicel ve nitel veriler birlikte değerlendirildiğinde, akıl ve zekâ oyunlarının öğrencilerin problem çözme becerilerini yalnızca bilişsel düzeyde değil; aynı zamanda sosyal-duygusal açıdan da geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.