Akıllı şehir yaklaşımında belediye yönetişiminde sosyal sermayenin rolü

Türkiye'de akıllı şehir dönüşümü için 2019 yılında T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ''2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı'' hazırlanmıştır. Plan, dünyanın dördüncü Türkiye'nin birinci akıllı şehir stratejisi ve eylem planıdır. Planda, dört stratejik amaç, dokuz hedef, kırk eylem ve çeşitli performans göstergeleri belirlenmiştir. Üçüncü stratejik amaç kapsamında yer alan beş numaralı eylem ''Kamu değeri yüksek akıllı şehir projeleri geliştirilerek etkin bir şekilde planlanması, hayata geçirilmesi ve yaygınlaştırılması sağlanacaktır'' eylemidir. Bu kapsamda ''Ulusal Akıllı Şehir Proje Envanteri Varlığı'' performans göstergelerinden biri olarak belirlenmiştir. Bu nedenle T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından ''Proje Envanteri'' hazırlanmıştır. Bu çalışmada Türkiye'de akıllı şehir dönüşüm sürecinde geliştirilen akıllı şehir projelerinde belediyelerin sosyal sermayelerinin rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Bu kapsamda ''Proje Envanteri'' doküman analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. ''Proje Envanteri'' ve bu kapsamda ''Akıllı Şehirler Portalı'' araştırmanın veri setini oluşturmaktadır. Proje Envanteri'nde yer alan iki yüz elli dokuz akıllı şehir projesinin durumu sorgulanmış ve bu kapsamda akıllı şehir projeleri; ''Başlama ve Bitiş Tarihi Belirsiz ya da Başlamamış'', ''Devam Eden'' ve ''Tamamlanan'' nitelikte olmak üzere kategorize edilmiştir. ''Başlama ve Bitiş Tarihi Belirsiz ya da Başlamamış'' nitelikteki altmış iki akıllı şehir projesi çalışma kapsamına alınmamıştır. ''Tamamlanan'' nitelikteki seksen dört akıllı şehir projesi ve ''Devam Eden'' nitelikteki yüz on üç akıllı şehir projesi çalışma kapsamına alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre yapılan değerlendirmeler sonucunda; Türkiye'de akıllı şehir dönüşümüne ilişkin geliştirilen akıllı şehir projelerinde büyükşehir ve il belediyeleri tarafından gösterilen performansın henüz yeterli düzeyde olmadığı ancak sosyal sermaye birikimi yüksek olan belediyelerin akıllı şehir dönüşümüne ilişkin çok daha fazla ve nitelikli proje geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Akıllı Şehir, Doküman Analizi, Sosyal Sermaye, 2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı.