Akromegali hastalarında klinik özelliklerin yaşam kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Akromegali, growth hormonun (GH) hipofiz bezinde somatotrop hücrelerden kaynaklanan adenom sonucunda hipersekresyonu nedeniyle gelişen, nadir görülen bir hastalıktır. Hastalar ortalama 4. dekadda tanı alır. Tümörün lokal etkilerine bağlı veya GH ve insülin benzeri büyüme faktörü-1'in (IGF-1) metabolik etkilerine bağlı bulgular görülür. Tedavide cerrahi, somatostatin reseptör ligandları, radyoterapi ve uygun kombinasyonları kullanılmaktadır. Eşlik eden metabolik, fiziksel ve psikolojik sorunlar nedeniyle hastaların yaşam kalitesinde kötüleşme görülmektedir. Yaşam kalitesi, genel yaşam kalitesi ölçekleri ile değerlendirilebildiği gibi hastalığa özgü yaşam kalitesi ölçeği olan AcroQoL ile de değerlendirilir. Çalışmamızda kliniğimizde takibi devam eden 42 akromegali hastasının yaşam kalitesini etkileyen özellikleri belirlemeyi amaçladık. Hastaların yaş ortalaması 54,76±11,5, %45,2'si (n=19) kadın, tanı aldıkları yaş 42,26±1,62 idi. Hastaların %50'sinde (n=21) hipertansiyon (HT), %38,1'inde (n=16) diyabetes mellitus (DM), %28,6'sında (n=12) kardiyak patoloji, %16,6'sında (n=7) malignite öyküsü, %64,3'ünde (n=27) tiroid bezinde nodül, %26,2'sinde (n=11) multinodüler guatr (MNG) %35,7sinde (n=15) hipofizer yetmezlik saptandı. %76,2'si (n=32) opere edilmiş, %69'u (n=29) oktreotid, %35,7'si (n=15) lanreotid ve %52'4'ü (n=22) kabergolin tedavisi almıştı. Radyoterapi uygulanan 9 hasta (%21,4) mevcuttu. Erkek cinsiyet, ileri yaş, geç yaşta tanı almak, düşük vücut kitle indeksi (VKİ), düşük vücut ağırlığı, daha az vücut yağ oranına sahip olmak yaşam kalitesi anketlerinin tamamında veya alt grup ölçümlerinin çoğunda yüksek skorlarla ilişkili bulundu. Tanı anında adenom boyutunun daha küçük olması, radyoterapi almış olmak, kardiyak patoloji, HT, tiroid nodülü ve MNG saptanmaması ise yaşam kalitesi anketlerinin bazı subgrup ölçümlerinde yüksek skorlarla ilişkili bulundu. Hastaların yaşam kalitesini iyileştirebilmek için eşlik eden komorbiditelerin multidisipliner yaklaşımla değerlendirilmesi, erken tanı için sağlık profesyonellerinin eğitimi ve takipleri sırasında VKİ, vücut ağırlığı, vücut yağ oranı açısından izlenmesi faydalı olacaktır. Anahtar Kelimeler: akromegali, yaşam kalitesi, AcroQoL, biyoimpedans