Akışkan yatakta fındık kurutma prosesinde ısı ve kütle geçişinin incelenmesi

ÖZET Anahtar Kelimeler: Akışkan Yatak, Kurutma, Fındık, Akışkan Yatakta Kurutma. Günümüzde hızla gelişmekte olan gıda sektöründe ürünlerin toplanması ve depolanması ile depo şartlarının sağlanması önemli bir yer tutar. Bu ürünlerin toplandıktan sonra depolanabilmesi için büyük oranda kurutma işlemine tabi tutulması gerekir. Kurutma işlemleri ise ürünün fiziksel, kimyasal ve diğer özelliklerine bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Toplanan andıkların Güneş enerjisi ile yere serilerek kurutulması yöntemi en fazla kullanılan kurutma şeklidir. Fakat bu tarz kurutma işleminde iklim şartlarının değişikliği işlemin sonuçlandırılmasını oldukça fazla geciktirmektedir. Yapılan bu çalışmada findık için yeni bir kurutma şekli, akışkan yatakta kurutma gerçekleştirilmiştir. Fındık kurutulmasının, akışkan yatakta gerçekleştirilmesi bu çalışmanın temel hedefi olmaktadır. Kurutma işlemine bir sene önce toplanarak Güneş'te serme yöntemiyle kurutulan fındıklar ile henüz toplanmış fındıklar tabi tutulmuştur. Amaç; fındığın akışkan yataktaki kuruma özellilerinin incelenmesi ve diğer sistemlere göre nasıl bir etki gösterdiğinin belirlenmesidir. Bir sene önce toplanmış ve Güneş'te sererek kurutulmuş fındıklar ülkemizde fabrika depolarında en azından 3-4 ay kadar bekletilmektedir. Bu sırada tekrar nem alan fındıklar, gereken şartlan sağlamadığı için kırma işlemi sonucunda içinin de dağıldığı ve kabukla karıştığı durumlar ortaya çıkmaktadır. Bu fındıkların kırma işleminden önce tekrar istenen şartlan sağlamak üzere akışkan yatakta kurutulması söz konusu kayıpları azaltacaktır. Ayrıca bu yeni kurutma şeklinin henüz toplanan fındıkları kurutmak için de kullanıldığında nasıl sonuçlar elde edileceğini belirlemek üzere taze fındıklar da deney kapsamına alınmıştır. Bu çalışma kapsamında deneyleri yapmak üzere bir akışkan yatak deney seti kurulmuştur. Burada Sakarya bölgesinin çeşitli fındıkları toplanarak, kurutulması işlemi deneysel olarak incelenmiştir. Kurutma işleminin özellikle matematiksel olarak hesaplanması yönünde literatürde büyük bir eksik bulunmaktadır. Deneysel sonuçlar ile uygulanan bir matematiksel model sonuçlan arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Bu matematiksel model, sonlu farklar yöntemiyle çözülmüş ve bunun için Matlab dilinde bir program yazılmıştır. Deney sonuçlan ile matematiksel model sonuçlan arasında büyük bir yaklaşım sağlanmıştır. XII