Akut koroner sendrom ile Akdeniz Üniversitesi hastanesi koroner yoğun bakımda takip edilen 65 yaş ve üzeri hastaların kısa ve uzun dönem sonuçları: invaziv ve konservatif tedavinin karşılaştırılması

Koroner arter hastalığı dünya genelinde halen önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Tıbbın gelişmesi ile hastaların sağkalım süresi uzamaktadır. Bununla birlikte ileri yaş akut koroner sendrom (AKS) olgularında da artış meydana gelmektedir. Artan yaş ile birlikte koroner arter hastalığına ek olarak diğer komorbiditeler de artmaktadır. Bu da AKS ile takip edilen hastaların tedavi seçeneklerini ve sağkalımlarını etkilemektedir. ST yükselmesi olmayan akut koroner sendrom (NSTE-AKS) tedavisinde güncel kılavuzlar, uygun olan yaşlı hastalar için invaziv stratejiyi önermektedir. Yaşlı hastalarda invaziv yaklaşımda, komorbiditeler nedeniyle komplikasyonlar daha sık gözlenmektedir. Yaşlılarda invaziv yaklaşımı öneren çalışmalar olmakla birlikte; konservatif yaklaşımda farkın saptanmadığı zıt görüşler de mevcuttur. Çalışmamızın amacı; AKS ile Akdeniz Üniversitesi Hastanesi koroner yoğun bakımda takip edilen 65 yaş ve üzeri hastalarda kısa ve uzun dönem sonuçları değerlendirmek ve tercih edilen invaziv ve konservatif tedavinin hastane içi ve taburculuk sonrası 1 yıllık sağkalıma etkisini araştırmaktır. Çalışmamız tek merkezli, retrospektif bir çalışmadır. 2016-2021 yılları arasında AKS ile Akdeniz Üniversitesi Hastanesi koroner yoğun bakımda takip edilen, dışlama kriterlerine sahip olmayan, 65 yaş ve üzeri 362 hasta dahil edildi. Hastalar perkütan koroner girişim (PKG) ve medikal tedavi olarak 2 gruba ayrıldı. Tüm hastaların GRACE ve CRUSADE skorları hesaplandı. Daha önce bilinen koroner arter bypass greftleme (CABG) öyküsü olmayan ve koroner anjiyografi (KAG) yapılan hastaların SYNTAX skorları hesaplandı. Kısa dönem sonuçlar için hastane içi kanama ve hastane içi ölüm değerlendirildi. Uzun dönem sonuçlar için taburculuk sonrası 1 yıllık ölüm ve 1 yıllık majör advers kardiyovasküler olay değerlendirildi. Bu sonuçlar GRACE, CRUSADE ve SYNTAX skorları ile beraber karşılaştırıldı. Bağımsız değişkenler saptandı. Hastaların 225'i (%62,2) erkek, 137'si (%37,8) kadındır. Yaş ortalaması 74,66±7,07 olup; hasta yaşları 65 ile 99 arasında değişmektedir. Dahil edilen hastaların 285'i (%78,7) NSTE-AKS hastası, 77'si (%21,3) STEMİ hastasıdır. Hastaların 297'sine (%82) KAG yapılmış, 65'ine (%18) KAG yapılmadan direkt medikal tedavi kararı verilmiştir. KAG yapılan hastaların 78'ine (%26,3) medikal tedavi, 219'una (%73,7) PKG kararı verilmiştir. 1 yıllık MACE, taburculuk sonrası 1 yıl içinde ölüm ve başvuruda hastane içi ölüm, medikal tedavi grubunda PKG grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bulundu. Taburculuk sonrası bir yıl içinde kaybedilen hastaların, hayatta kalan hastalara göre SYNTAX (p=0,019), GRACE (p=0,001), CRUSADE (p=0,001) skorları daha yüksek ve KYBÜ kalış süresi (p=0,001) daha uzun bulundu. MACE izlenen hastalarda GRACE, CRUSADE skoru daha yüksek (her ikisi için p= 0,001), EF değeri daha düşük izlendi (p= 0,001). SYNTAX skoru MACE gelişiminde belirleyici izlenmedi (p>0,05). Koroner anjiyografi yapılıp medikal takip kararı alınan hastalarla, PKG yapılan hastalar arasında kontrast nefropati açısından fark saptanmamıştır. Yapılan Cox regresyon analizinde GFR, GRACE, SYNTAX ve EF bir yıllık mortalite için bağımsız değişken olarak bulunmuştur. Ancak 1 yıllık MACE için GRACE skoru ve dislipidemi bağımsız değişken olarak bulunmuştur. Çalışmamız AKS hastalarında işlem sonrası MACE önlenmesi açısından sıkı dislipidemi kontrolünün önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, ileri yaş AKS hastalarında iyi bir ön değerlendirme sonrası invaziv tedavi güvenle tercih edilebilir.