Akut Lösemi ve Myelodisplastik Sendrom hastalarında HLA tam uyumlu ve HLA uyumsuz allojenik hematopoietik kök hücre nakli sonuçlarının karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Hematopoetik Kök Hücre Nakli hematolojik maligniteler başta olmak üzere pek çok hastalık için küratif bir tedavi seçeneğidir. Allojenik hematopoetik kök hücre nakli planlanan hastalarda donör seçimi tedavi başarısını etkileyen önemli bir faktördür. Donör seçiminde ise en önemli faktör HLA doku uyumudur. Biz de çalışmamızda merkezimizde Akut Lösemi ve Myelodisplastik Sendrom tanılarıyla Allojenik Hematopoetik Kök Hücre Nakli yapılan hastalarda HLA doku uyumunun nakil sonuçlarına etkisini araştırdık. Yöntem: 01 Ocak 2017 – 18 Haziran 2023 tarihleri arasında Erişkin Kemik İliği Transplantasyon Ünitesi'nde Akut Lösemi ve Myelodisplastik Sendrom tanılarıyla Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan 77 hasta çalışmaya dahil edildi. HLA doku uyumu HLA A, B, C, DR, DQ için yüksek çözünürlüklü şekilde alt tiplendirilmesine göre belirlendi. Donör ve hastanın tam HLA uyumu 10/10 uyum, bir uyumsuz alel olması 9/10 uyum, iki uyumsuz alel olması 8/10 uyum, 5/10 uyumlu olması ise haploidentik nakil olarak sınıflandırıldı. HLA tam uyumlu olanlar ve olmayanlar Nötrofil engraftman süresi, Trombosit engraftman süresi, hastanede yatış süresi, akut GVHH, kronik GVHH, relaps insidansı, progresyonsuz sağkalım ve genel sağkalım açısından karşılaştırıldı. Ayrıca yaşın, cinsiyetin, kan grubu uyumunun, akut ve kronik GVHH geçirme durumunun, Nakil öncesi hastalık durumunun, CMV viremisinin, kan grubu uyumunun genel sağkalım ve progresyonsuz sağkalım üzerine etkisi incelendi. İstatistiksel analiz SPSS 25.0 programı ile gerçekleştirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen AML, ALL, MDS tanılarıyla AHKHN yapılan 77 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalarin yaş aralığı 18-67 arasındayken, ortanca (medyan) yaş 46'idi. Hastaların ortalama izlem süresi 32 ay idi. Hastanede kalış süresi açısından HLA tam uyumlu AHKHN yapılan grup ile HLA uyumsuz AHKHN yapılan grup karşılaştırıldığında 2 grup arasında anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla 26 gün ve 32 gün, p=0.301). Akut GVHH, HLA tam uyumlu AHKHN yapılan hastaların 17'sinde (%29.3) tespit edilirken, HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastaların 10'unda (%52.6) tespit edildi (p=0.116). Kronik GVHH ise HLA tam uyumlu AHKHN yapılan hastaların 16'sında (%27.6) saptanırken, HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastaların 6'sında (%31.6) saptandı. 2 grup arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0.967). Hastalık nüksü açısından değerlendirildiğinde HLA tam uyumlu AHKHN yapılan hastaların 14'ünde (%24.1), HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastaların 2'sinde (%10.5) görüldü ( p=0.330). HLA tam uyumlu AHKHN yapılan hastaların 31'i (%53.4), HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastaların 8'inin (%42.1) exitus olduğu saptandı. Exitus sıklığı açısından 2 grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p= 0.553). HLA 10/10 uyumlu olanlar ile uyumsuz olanlar arasında genel sağkalım (p=0.747) ve PSK (p=0.412) açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Akut GVHH gelişenler ve gelişmeyenler, Kronik GVHH gelişenler ve gelişmeyenler, Nakil öncesi hastalık durumu tam yanıtlı olanlar ve olmayanlar, CMV viremisi gelişenler ile gelişmeyenler, Nakil anında 60 yaşın altında (<60) olanlar ile 60 yaş ve üzerinde (≥60) olanlar, donör ile hasta kan grubu uyumu olanlar ile uyumlu olmayanlar , donör ile hasta cinsiyet uyumu olanlar ile uyumlu olmayanlar karşılaştırıldı. Akut GVHH gelişmeyenlerde, gelişenlere göre genel sağkalım süresi daha uzun saptanırken (%95 GA: 1.007-3.9) (p=0,048), 60 yaş altında (<60) olanlarda, 60 yaş ve üzeri (≥60) olanlara göre PSK daha uzun bulundu (%95 GA: 1.021-4.571) (p=0.044). Diğer etkenlerin PSK ve GSK'ı etkilemediği görüldü. SONUÇLAR: HLA 10/10 uyumlu donörden AHKHN yapılan hastalarla HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastalar karşılaştırıldı. Nötrofil engraftman süresi, Trombosit engraftman süresi hastanede yatış süresi akut GVHH, kronik GVHH, relaps insidansı, progresyonsuz sağkalım ve genel sağkalım açısından anlamlı fark bulunmadı. Çalışmamızda transplant sornası akut GVHH gelişenlerde gelişmeyenlere göre genel sağkalım daha kısa bulundu. Ayrıca nakil anında 60 yaş altındaki hastalarda 60 yaşında üzerindeki hastalara göre progresyonsuz sağkalım daha uzun bulundu.