Akut pulmoner tromboemboli tanısı konulan hastalarda kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon gelişme insidansı ve ilişkili risk faktörleri

Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyonlu (KTEPH) hastaların %50'den fazlasında klinik olarak belirti veren akut pulmoner emboli öyküsünün bulunmaması hastalığın gerçek insidans ve prevalansını belirlemeyi güçleştirmektedir. Bu çalışmada amacımız akut Pulmoner tromboemboli (PTE) geçiren hastalarda KTEPH insidansını araştırmak ve KTEPH gelişimi ile ilişkili olabilecek risk faktörlerini tespit etmektir. Çalışmaya kliniğimizde toraks BT veya ventilasyon/perfüzyon sintigrafisi ile akut PTE tanısı konan 312 hasta alındı. Tromboembolik hastalık dışında pulmoner hipertansiyona neden olabilecek hastalığı olanlar çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmaya dahil edilen 112 hastanın 57'si kadın, 55'i erkekti, yaş ortalaması 57.09±17.30 (16-86) idi. 112 hastanın 45'inde (8'i semptomatik) takibin 6. ayında yapılan ekokardiyografik inceleme ile PHT (sistolik PAB>35 mmHg) varlığı tespit edildi ve KTEPH insidansı (semptomatik+asemptomatik) % 40.16 olarak belirlendi. Semptomatik KTEPH insidansı ise %7.14 olarak hesaplandı. KTEPH gelişiminde rol oynayan risk faktörlerini araştırdığımızda; cinsiyetin erkek olmasının KTEPH riskini 4.59 kat artırdığını (%95 CI 1.071-19.683, p=0.040), önceki DVT varlığının riski 218 kat artırdığını (%95 CI 1.235-38543.073, p=0.041) ve PaO2 değerinin < 80 mmHg olmasının riski 56.903 kat artırdığını (%95 CI 2.656-1219.228, p= 0.010) tespit ettik. KTEPH gelişiminde risk faktörü olarak belirlenen parametrelere multipl lojistik regresyon analizi uygulandığında; sadece sPAB'ı 36-49 mmHg olan grupta kadın cinsiyetin KTEPH gelişimi için bağımsız risk faktörü olduğu belirlendi (%95 CI 1.417-43.139, p=0.018). Sonuç olarak, PTE sonrası KTEPH oluşumu çok sayıda hastada gelişebilecek bir durumdur. Olası risk faktörleri bilinirse hastalar KTEPH gelişimi açısından yakın takibe alınabilirler. Anahtar Kelimeler: PTE, KTEPH, insidans, risk faktörleri