Alçı esaslı geleneksel cas harcı ile çimento esaslı harcın karşılaştırılması

Günümüzde yığma taş yapıların harçlarında kullanılan en yaygın bağlayıcı, ilk olarak 19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan Portland çimentosudur. Portland çimentosu antik çağlardan 21. yüzyıla kadar inşaatlarda kullanılmış olan alçı ve kireç harçlarının büyük ölçüde yerini almıştır. Ancak tarihi yapılarda genellikle alçı, kireç gibi düşük dayanımlı harçlar kullanıldığından bu yapıların tadilatında veya restorasyonunda yüksek dayanıma sahip çimento esaslı harçların kullanılması tarihi yapıların ezilmesine ve zarar görmesine neden olmaktadır. Bu çalışmada, 19. yy. dan itibaren Siirt ve çevresinde inşa edilen özgün mimari eserler olan Cas evlerinde kullanılan alçı esaslı geleneksel Cas harcı ile çimento esaslı harçların su emme, ısı ve ses iletkenliği, basınç ve eğilme dayanımı gibi fiziksel, kimyasal analizleri ve mekanik analizleri yanı sıra Taramalı Elektron mikroskobu- enerji dağılım X-ışını spektrometresi (SEM-EDX) ve X-Ray Diffraction (XRD) analizleri ile de karakteristik özellikleri karşılaştırılmıştır. Deneysel çalışmalarda; Cas harcının alçı esaslı bir harç olduğu, çimento esaslı harçların alçı esaslı harca göre ısı ve ses iletim hızları ve mekanik değerlerinin çok üstün olduğu belirlenmiştir. Bu yüzden tarihi yapıların aslına uygun onarılması ve güçlendirmesi için yapının orijinal harçla veya çimento esaslı harçla karışımlı olarak kullanılması yığma yapının dayanım ve dayanıklılığına katkı sağlayacağı sonucuna varılmıştır.