Algılanan ebeveynler arası ilişki biçimi ve ebeveyne duygusal erişilebilirliğin benlik algısı ve kişilerarası ilişki tarzlarına etkileri

İnsanlar hem doğası gereği hem de sosyal hayatın gerekliliği olarak yaşamın erken döneminden itibaren iletişim kurmaya başlarlar. İletişimle başlayan kişilerarası ilişkilerin farklılığın nedenlerinden biri olarak benlik algısı dikkat çekmektedir. Benlik algısının her yaş ve dönemde değişebilir olması, kişilerarası ilişkilerin işe başlama, eş seçimi ve farklı sosyal roller çerçevesinde çeşitlenmesi nedeniyle; ebeveyn duygusal erişilebilirliği ve algılanan ebeveynler arası ilişki biçimi değişkenlerinin bireylerin benlik algılarını ve yetişkinlik dönemindeki ilişki tarzlarını ne yönde etkilediği bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu kapsamda 18-65 yaş arası 394 katılımcıya elektronik ortamda google forms üzerinden ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; kişisel bilgi formu, benlik algısını ölçmek için sosyal karşılaştırma ölçeği (SKÖ), kişilerarası ilişki tarzlarını ölçmek için kişilerarası ilişki boyutları ölçeği (KİBÖ), algılanan ebeveyn ilişkisi ölçeği (AEİÖ) ve ebeveyne duygusal erişebilirliği ölçmek için duygusal erişilebilirlik ölçeği (LEAP) kullanılmıştır. Benlik algısı ve kişilerarası ilişki tarzlarına yönelik puanların demografik değişkenler açısından farklılıkları, verilerin dağılımı istatistiksel olarak normal çıktığı için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile tüm değişkenler arasındaki ilişkiler ise Pearson's korelasyon analizi ile incelenmiştir. Ebeveyn duygusal erişilebilirliği ile ebeveynler arası ilişki biçiminin benlik algısı ve kişilerarası ilişki tarzlarına etkilerini incelemek için çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları; demografik değişkenlerin benlik algısı ve kişilerarası ilişki tarzları ölçeğinin alt boyutlarında anlamlı farklıklar gösterdiği bulgulanmıştır. Benlik algısı kişilerarası ilişki tarzları ölçeğinin alt boyutlarından onay bağımlılığını negatif, empati, başkalarına güven, duygu farkındalığı alt boyutlarını pozitif yönde yordamaktadır. Baba duygusal erişilebilirliği benlik algısını pozitif yönde yordamaktadır. Kişilerarası ilişki tarzlarında anne duygusal erişilebilirliğin onay bağımlılığını negatif, duygu farkındalığını pozitif yönde yordadığı bulgulanmıştır. Empati alt boyutunu baba koruyucu tutumun pozitif, başkalarına güven ve duygu farkındalığı alt boyutlarını anne demokratik tutumun pozitif, baba bağımlı/ilgisiz tutumun ise negatif yönde yordadığı bulgulanmıştır. Çalışmanın sonuçları ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve gelecek çalışmalara önerilerde bulunulmuştur.