Alt-birim protein antijenlerinin immunojenitesini artırmakamacıyla yeni adjuvant/taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi

Dünyada bir yıl içinde karşılaşılan ölümlerin yaklaşık %25'i enfeksiyon hastalıklarından kaynaklanmaktadır. Bunların önlenmesinde, en etkin ve güçlü bir yöntem aşılamadır. Ancak günümüzde, birçok enfeksiyon hastalığı için ne yazık ki aşı ya da aşılar mevcut değildir. Bu nedenle, etkinliği ve koruyuculuğu yüksek olan aşıların geliştirilmesi üzerinde çalışmalar yoğun olarak sürdürülmektedir. Yakın zamanda geliştirilen aşıların büyük bir kısmı rekombinant moleküller ya da patojenik organizmaların alt-birimlerinden oluşmaktadır. Bu yaklaşımın nedeni, elde edilen antijenlerin güvenliliği yüksek olması aynı zamanda da kolay ve büyük ölçekte üretilebilir olmalarıdır. Tercih edilen bu yaklaşım, her ne kadar yukarda bahsedilen üstünlüklere sahip olsa da anılan antijenik yapıların immünojenisitelerinin zayıf olması nedeniyle, etkin ve uzun süreli bağışıklık sağlanması için adjuvant kullanımı gerekmektedir. İmmün sistemin ve immün yanıt mekanizmalarının daha iyi anlaşılması ile adjuvant araştırmaları yeni bir boyut kazanmıştır. Adjuvantlar içeriklerine dayalı olarak, spesifik patojenle ilişkili moleküler paternler gibi davranarak, farklı mekanizmalarla doğal immün yanıtı tetiklemektedir. Bu çalışmada, yüksek oranda saflaştırılmış antijenlerin immunojenisitesini arttırma hedefli yeni bir adjuvant sistemi geliştirmek amacıyla Salmonella Typhi porinleri ve kitosanın birlikte kullanımı incelenmiştir. Bu amaçla porinlerle yükleme etkinliği yüksek kitosan bazlı jel ve nanopartiküller sistemler geliştirilmiştir. Hazırlanan formülasyonların, hücresel alımı konfokal lazer mikroskopi tekniği ile incelenmiştir. Makrofaj aktivasyonu, in vitro olarak, J774A.1 fare makrofaj hücre hattında, yüzey belirteçleri ve sitokin salımı belirlenerek incelenmiştir. Porinler tek başına makrofaj hücreleri tarafından alınmazken, kitosan ile kombine edildiğinde önemli düzeyde alım gerçekleştiği görülmüştür. Porinler+kitosan kombine sistemlerinin CD80 ve MHC-II (p<0.1) ekspresyonlarını ve TNF-α ve IL-6 seviyelerini indüklediği in vitro olarak gösterilmiştir. Ayrıca, porinler+kitosan kombinasyonunun IgG ve IgM seviyelerini arttırdığı in vivo olarak BALB/c farelerde gösterilmiştir. Sonuç olarak, porinler+kitosan kombinasyonu ile elde edilen kombine sistemin immün yanıtı önemli düzeyde artırdığı gösterilmiş olup, geliştirilmiş olan bu kombine sistemin alt birim aşılar için ümit verici bir adjuvant olarak önerilmektedir.