Alzheimer demansı olan hastalarla ilgilenen aile üyelerinin bakım yükünün incelenmesi

Amaç: Bu tezin amacı Alzheimer hastası yakınlarına bakım veren bireylerin bakım yüklerinin ve ilişkili faktörlerin incelenmesidir. Yöntem: Antalya ilinde özel nöroloji muayenehanelerinde tedavi gören Alzheimer hastası yaşlılara bakım veren aile üyeleri arasından 400 kişi seçilmiştir ve bunlarla görüşmeler yapılmıştır. Takibi yapılan yakınlarına bakım veren 392 kişi üzerinde kesitsel bir anket çalışması olarak gerçekleştirilen çalışmada Bakım Yükü Envanteri (Caregiver Burden Intentory), Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği Kısa Formu, araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyo-demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Bulgular: Kadınlar, tüm psikolojik kategorilerde erkeklerden daha olumsuz bir profil sergilemiştir. "Orta" düzeyde depresyon ve anksiyete kategorilerinde her iki cinsiyet benzer bir dağılım göstermiştir; ancak "ileri" ve "çok ileri" kategorilerde kadınlarda oranlar önemli ölçüde daha yüksektir (Depresyon ve anksiyete 2,2-2,3 kat, stres düzeyi ise erkeklere kıyasla 1,6 kat daha yüksek). Hastalık evresi, zaman bağımlılığı, gelişimsel, fiziksel ve genel bakım yükü ile zayıf ama dikkate değer korelasyonlar göstermiştir. Gelişimsel yük ile fiziksel yük (0,778), gelişimsel yük ile toplam bakım yükü (0,877) ve fiziksel yük ile toplam bakım yükü (0,856) arasında güçlü korelasyonlar gözlenmiştir. Bu, yük türlerinin birbiriyle ilişkili olduğunu ve birinin artmasının diğerlerini de artırabileceğini göstermektedir. Zaman bağımlılığı ile toplam yük (0,595), sosyal yük ile toplam yük (0,681) ve duygusal yük ile toplam yük (0,540) arasında orta düzeyde korelasyonlar bulunmuştur. Zaman bağımlılığı ile sosyal yük (0,115) ve duygusal yük (0,021) arasındaki zayıf korelasyonlar, zaman bağımlılığının psikolojik etkisinin daha az olduğunu göstermektedir. Sonuç: Alzheimer hastalarına bakım vermek bakım süreci, hastalığın seyri, destek ağları gibi birçok psikososyal ve tıbbi konuyla ilişkili karmaşık bir sorundur ve hasta yakınlarının durumunu anlamak için kapsamlı çalışmalara ve destek ağlarının geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Alzheimer, bakım yükü, bakım veren