Alzheimer hastalarında anjiyotensin dönüştürücü enzim I/D polimorfizminin incelenmesi

Demans, bilişsel bozukluklara sebep olan ve günlük yaşamı önemli ölçüde olumsuz etkileyen, yaşlanma ile görülme riski belirgin olarak artış gösteren, dünya genelinde sık rastlanan klinik bir sendromdur. Demans esasında tek bir hastalık tipi olmamakla beraber zihinsel yeteneklerdeki bozulmalarla karakterize edilen bulguların genel adıdır. Popülasyon içerisinde yaygın olarak görülen demans türü olan Alzheimer hastalığı beyin hücrelerinin yok olmasıyla bireylerde ilerleyici bir durumda ortaya çıkan nörolojik hastalıktır. Özellikle hasta bireylerin çoğunluğunun ilerleyen yaşlarda bu hastalığın bulgularına sahip olduğu görülmektedir ve bu bireyler en erken olarak hafıza kaybı belirtileri göstermektedir. Hasta bireylerde yinelenen unutkanlıklar görülmekle beraber geçmiş hafıza korunmaktadır. Hastalığın ilerlemesiyle kognitif yeteneklerde gerilemenin yanı sıra afazi ve apraksi gibi yitimler görülmektedir. Alzheimer hastalığının kesin nedenleri bilinmemekle beraber genetik faktörlerin bu patofizyolojinin oluşmasında düşük düzeyde rol oynadığı düşünülmektedir. Angiotensin-converting enzim (ACE) Angiotensin v.b. bazı polipeptidlerin C terminusundan bir dipeptid çıkararak proteinler ve diğer peptid moleküllerini hidrolize edebilir. Yapılan çalışmalar sonucu ACE' nin amiloid beta peptidlerini in vitro da ayırabileceği gözlemlenmiştir. Amiloid beta plaklarının Alzheimer hastalığında önemli bir etken olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla daha önceki bazı çalışmalarda ACE ve ACE varyantlarının Alzheimer hastalığı ile ilişkili olabileceği ileri sürülmüştür. Bu çalışmamızda Alzheimer hastalarından alınan örneklerde ACE polimorfizmlerin çalışılması ve iş bu deneysel çalışmanın daha önceki çalışmalarda elde edilen veri seti ile kombine edilmesi ile gerçekleştirilen meta-analizler ile, Türk ve Akdeniz toplumlarında geç başlangıçlı Alzheimer' ın gelişme riskine etkisini aydınlatılmaya çalışılmıştır. PCR çalışmaları sonucu tek nükleotid polimorfizmlerin varlığını saptanmıştır. Polimorfizm saptanan örneklerden Sanger sekanlama ile genetik varyasyonları belirlenmiştir. Meta analizleri sonucu Türk ve Akdeniz toplumlarında rs1799752 ACE polimorfizminin geç başlangıçlı Alzheimer hastalığı ile ilişkisinin olmadığı saptanmıştır.