DoctorateOpen Access

Optimal screening policies for Alzheimer's disease

2016
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Serpil Sayın Karabatı

Abstract (TR)

Alzheimer hastalığının (AH) bunamanın en sık görülen türü olduğu düşünülmektedir. Her ne kadar AH için tarama yapma gerekliliği çokça tartışılmış olsa da, hiçbir ülkede uygulanan toplumsal bir tarama programı mevcut değildir. Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma AH için eniyi tarama programlarını Markov modelleriyle inceleyen ilk çalışmadır. İlk modelimizde, yaygın genel klinik uygulaması uyarınca Mini Mental Durum Muayenesi (MMDM) testi tarama testi olarak kullanılmıştır. Ödül fonksiyonu kaliteye ayarlanmış yaşam yılı (KAYY)ve tedavi masraflarından oluşturulmuştur. Bu, bir kişinin durumunun herhangi bir anda gözlemlenebilir olduğu varsayılan tamamen gözlemlenebilir modeldir. Oluşturduğumuz modelin sayısal uygulamasında Alzheimer Hastalığı Nörogörüntüleme Girişimi veritabanı ve var olan bilimsel araştırmalardaki veriler kullanılmıştır. Mevcut verilerle en iyi sonuç, ulusal bir tarama programı oluşturulmaması olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sonucun tarama sonucu yapılan teşhislerde uygulanan tedavinin etkinliğine çok hassas olduğu gözlenmektedir. Oluşturulan senaryolarda tedavi etkinliği arttıkça, belli bir yaş sonrası her sene tekrarlanacak bir tarama testi programı en iyi sonuç olmaktadır. Bilişsel becerileri daha çok arttıran tedaviler geliştirildikçe, ulusal bir tarama programı uygulanması toplum için en iyi sonuç olacaktır. Alzheimer hastalığının (AH) bunamanın en sık görülen türü olduğu düşünülmektedir. Her ne kadar AH için tarama yapma gerekliliği çokça tartışılmış olsa da, hiçbir ülkede uygulanan toplumsal bir tarama programı mevcut değildir. Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma AH için eniyi tarama programlarını Markov modelleriyle inceleyen ilk çalışmadır. İlk modelimizde, yaygın genel klinik uygulaması uyarınca Mini Mental Durum Muayenesi (MMDM) testi tarama testi olarak kullanılmıştır. Ödül fonksiyonu kaliteye ayarlanmış yaşam yılı (KAYY)ve tedavi masraflarından oluşturulmuştur. Bu, bir kişinin durumunun herhangi bir anda gözlemlenebilir olduğu varsayılan tamamen gözlemlenebilir modeldir. Oluşturduğumuz modelin sayısal uygulamasında Alzheimer Hastalığı Nörogörüntüleme Girişimi veritabanı ve var olan bilimsel araştırmalardaki veriler kullanılmıştır. Mevcut verilerle en iyi sonuç, ulusal bir tarama programı oluşturulmaması olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sonucun tarama sonucu yapılan teşhislerde uygulanan tedavinin etkinliğine çok hassas olduğu gözlenmektedir. Oluşturulan senaryolarda tedavi etkinliği arttıkça, belli bir yaş sonrası her sene tekrarlanacak bir tarama testi programı en iyi sonuç olmaktadır. Bilişsel becerileri daha çok arttıran tedaviler geliştirildikçe, ulusal bir tarama programı uygulanması toplum için en iyi sonuç olacaktır. Bu sonuçlar ve tıbbi araştırmalar AH'nin 2011'de Ulusal Yaşlanma Enstitüsü'nün tanımladığı preklinik evrelerine yoğunlaşan daha ayrıntılı bir model oluşturmamıza sebep omuştur. Bu yeni modelde hastalıksız durum ve preklinik AH durumları kısmi gözlemlenebilir durumlardır. Ek olarak, tamamen gözlemlenebilir durumlar arasına preklinik AH için tedavi durumu modele katılmıştır. Hafif bilişsel bozukluk, klinik AH ve ölüm modelin diğer tamamen gözlemlenebilir durumlarıdır. Bu modelde beyin omurilik sıvısı testi tarama testi olarak kullanılmıştır. Kısmi gözlemlenebilir Markov karar süreci bir hastanın durumunun tamamen gözlemlenebilir olma varsayımını genişleterek modele esneklik kazandırır. Modelimizin sonucuna göre 50 yaşında belli bir risk oranına sahip olan bir kişinin toplam beklenen KAYY değerini enbüyükleyecek şekilde hangi yıllarda tarama testi yaptırması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Geçiş olasılıkları St. Louis'deki Washington Üniversitesi'nde Knight AH araştırma merkezi tarafından toplanan verilerden tahmin edilmiştir. Varsayılan preklinik tedavinin etkinliği ve o durumun KAYY değeri üzerinden analiz yapılmıştır. Ayrıca toplam beklenen maliyet hesaplandığında en iyi programları uygulamanın çoğu durumda maliyet tasarrufu sağladığı veya uygun maliyetli olduğu gösterilmiştir. Son olarak, amaç fonksiyonuna ilgili maliyetler eklenip probleme toplumsal bir bakış açısı kazandırılmıştır. Maliyetler hesaplandığında, en iyi tarama programlarını uygulamanın tasarruf sağladığı ve bu tasarrufun şu anki AH harcamalarının anlamlı bir yüzdesini oluşturduğu gösterilmiştir.

Author

Dr. Zehra Önen

How to Cite

Zehra Önen (Doktora Tezi). Optimal screening policies for Alzheimer's disease, 2016, Koç University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Koç University