Neuron derived exosomes in diagnosis and propagation of alzheimer's disease

Alzheimer hastalığı, yaşlı nüfusta en sık rastlanan nörodejeneratif bir hastalıktır. Kesin tanısı ile tedavisinin olmaması ve patogenezinin tam olarak aydınlatılamaması Alzheimer hastalığını ilgi çekici ve önemli bir araştırma alanı haline getirmektedir. Ekzozomlar merkezi sinir sistemi hücreleri de dahil olmak üzere her hücre tipinden salgılanaibilen nano boyuttaki ekstraselüler veziküllerdir. Nükleik asit, protein ve patojen gibi kargo molekülleri içerdikleri için hücreden salgılandıklarında çevredeki diğer hedef veya komşu hücrelere bu molekülleri taşıyıp hücreler arası iletişimde rol oynarlar. Membranlarında bulunan ekzozom spesifik proteinler sayesinde kan gibi vücut sıvılarından izole edilebilirler ve böylece ekzozomların içindeki hastalığa özgü moleküler değişimler tespit edilebilir. Bu tezde, Alzheimer hastalarına ve sağlıklı kontrol grubuna ait plazma örneklerinden nöron kökenli ekzozomlar izole edildi. Small-RNA sekanslaması yapılarak bu ekzozomlardaki miRNA değişimleri belirlendi. Kontrol grubunun ekzozomlarına göre hasta grubunun ekzozomlarında 10 tane miRNA'nın değişim gösterdiği belirlendi ve bunlardan en çok değişen miRNA'nın (hsa-let-7e-5p) biyomarkır potansiyelini analiz etmek için qRT-PCR ile validasyonu gerçekleştirildi. Nöron kökenli ekzozomların hücreler arası iletişimdeki rolünü anlayabilmek amacıyla insan mikroglia hücreleri, hsa-let-7e-5p ve miR-96-5p miRNA'ları yüksek olan nöron kökenli ekzozomlarla muamele edildi. Hücrelerdeki IL-1β, IL-6, TNF-α sitokin seviyesi ve IL-1β, IL-6, TNF-α genlerinin ekspresyon değişimleri ELISA ve qRT-PCR yöntemleriyle belirlendi. Sonuç olarak, Alzheimer hastalarının ekzozomlarında belirli miRNA düzeylerinin değiştiği ve bu miRNA'ların biyomarkır potansiyelinin validasyon ile doğrulandığı görülmüştür. Ayrıca, nöron kökenli ekzozomal miRNA'ların hücresel iletişimde rol alabileceği belirlenmiştir.